рдоंрдЧрд▓рд╡ाрд░, 21 рдЬुрд▓ाрдИ 2026

рднाрд░рддीрдп рдЬ्рдЮाрди рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдоें рдиिрд╣िрдд рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдоूрд▓्рдп



​рднाрд░рддीрдп рдЬ्рдЮाрди рдкрд░рдо्рдкрд░ा рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рдк्рд░ाрдЪीрдирддрдо рд╡ैрдЪाрд░िрдХ рдзрд░ोрд╣рд░ рд╣ै, рдЬिрд╕рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рд╡िрд╢ेрд╖рддा рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдХिрд╕ी рдПрдХ рд░ूрдв़ि, рдбोрдЧ्рдоा рдпा рд╕ंрдХीрд░्рдг рд╡िрдЪाрд░рдзाрд░ा рд╕े рдмंрдзी рд╣ुрдИ рдирд╣ीं рд╣ै। рдмрд▓्рдХि рдЗрд╕рдХे рдоूрд▓ рдоें 'рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा' рдХा рдПрдХ рдРрд╕ा рдЧрд╣рд░ा, рд╡्рдпाрдкрдХ рдФрд░ рдмрд╣ुрдЖрдпाрдоी рдоूрд▓्рдп рдиिрд╣िрдд рд╣ै, рдЬो рдордиुрд╖्рдп рдХो рди рдХेрд╡рд▓ рдмाрд╣рд░ी рдмंрдзрдиों рд╕े рдоुрдХ्рдд рдХрд░рддा рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдЙрд╕े рдЖंрддрд░िрдХ рдФрд░ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдзрд░ाрддрд▓ рдкрд░ рднी рдкрд░рдо рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рдмрдиाрддा рд╣ै। рдЖрдзुрдиिрдХ рдпुрдЧ рдоें рдЬрдм рд╣рдо рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХी рдмाрдд рдХрд░рддे рд╣ैं, рддो рд╣рдоाрд░ा рдз्рдпाрди рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ों, рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рдЖрдЬाрджी, рдиाрдЧрд░िрдХ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддाрдУं рдФрд░ рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд╕्рд╡ाрдпрдд्рддрддा рдХी рдУрд░ рд╣ी рдЕрдзिрдХ рдЬाрддा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рд╣рдоें рдпрд╣ рд╕рдордЭрдиा рд╣ोрдЧा рдХि рднाрд░рддीрдп рдЪिंрддрди рдоें рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХेрд╡рд▓ рдЕрдзिрдХाрд░ों рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рдоाрдирд╡ рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рдХे рдЪрд░рдо рд▓рдХ्рд╖्рдп рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рд▓ोрдХ-рдкрд░рд▓ोрдХ рдХे рдХрд▓्рдпाрдг рд╕े рднी рдЬुрдб़ी рд╣ुрдИ рд╣ै। рд╕्рд╡ рдХे рдмोрдз рдХे рд╕ाрде рдЬुрдб़ी рд╣ुрдИ рд╣ै। 

рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╢рдм्рдж рджो рдкрджों рд╕े рдоिрд▓рдХрд░ рдмрдиा рд╣ै— 'рд╕्рд╡' рдФрд░ 'рддंрдд्рд░'। рдЬिрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै— рдЕрдкрдиे рддंрдд्рд░ рдпा рдЕрдкрдиे рдиिрдпрдо рдХे рдЕрдзीрди рд╣ोрдиा। рдпрд╣ाँ 'рд╕्рд╡' рдХा рдЕрд░्рде рд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рд╡рд╣ рдЕंрддрд░्рдиिрд╣िрдд рдЪेрддрдиा рд╣ै рдЬो рд╕рдоूрдЪे рдм्рд░рд╣्рдоांрдб рд╕े рдЬुрдб़ी рд╣ुрдИ рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рд╣ै рд╡ाрд╕рдиाрдУं, рд╡िрдХाрд░ों, рдЕрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдЗंрдж्рд░िрдпों рдХी рдЕрдзीрдирддा рд╕े рдоुрдХ्рддि। 

рдЗрд╕ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХी рд╕िрдж्рдзि рддрдм рд╣ोрддी рд╣ै рдЬрдм рдордиुрд╖्рдп рдЕрдкрдиे рд╡िрд╡ेрдХ рдФрд░ рдзрд░्рдо рдХे рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдоें рд░рд╣рдХрд░ рдЖрдЪрд░рдг рдХрд░рддा рд╣ै। рдЗрд╕ीрд▓िрдП рднाрд░рддीрдп рдЪिंрддрди рдоें рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп 'рдоोрдХ्рд╖' рдпा 'рдоुрдХ्рддि' рд╣ै, рдЬिрд╕े рд╕рднी рдЖрд╕्рддिрдХ рджрд░्рд╢рдиों рдоें рдЬीрд╡рди рдХा рдЕंрддिрдо рд▓рдХ्рд╖्рдп рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдоाрдиा рдЧрдпा рд╣ै।

рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХा рдпрд╣ рдмोрдз ​рднाрд░рддीрдп рдЬ्рдЮाрди рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХी рдкрд╣рдЪाрди рд╣ै рдЬो рдЙрд╕рдХे рд╡िрд╡िрдз рджाрд░्рд╢рдиिрдХ рд╡िрдорд░्рд╢ों рдоें рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ै। рджुрдиिрдпा рдХी рдЕрди्рдп рдк्рд░ाрдЪीрди рд╕рдн्рдпрддाрдУं рдоें рдЬрд╣ाँ рдзाрд░्рдоिрдХ рдпा рджाрд░्рд╢рдиिрдХ рдЕрд╕рд╣рдорддि рдХो рдЕрдкрд░ाрдз рдоाрдирдХрд░ рджंрдбिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рдеा, рд╡рд╣ीं рднाрд░рдд рдоें рд╡िрдкрд░ीрдд рдФрд░ рд╡िрд░ोрдзी рд╡िрдЪाрд░ों рдХा рди рдХेрд╡рд▓ рд╕्рд╡ाрдЧрдд рдХिрдпा рдЧрдпा, рдмрд▓्рдХि рдЙрди्рд╣ें рджрд░्рд╢рди рдХी рдоुрдЦ्рдпрдзाрд░ा рдоें рд╕рдо्рдоाрдирдЬрдирдХ рд╕्рдеाрди рднी рджिрдпा рдЧрдпा।

 рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рд░ूрдк рдоें, рднाрд░рддीрдп рдЬ्рдЮाрди рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдоें рдЬрд╣ाँ рд╡ेрджों рдХो рдкрд░рдо рдк्рд░рдоाрдг рдоाрдирдиे рд╡ाрд▓ी рдЖрд╕्рддिрдХ рдкрд░рдо्рдкрд░ाрдПँ (рдЬैрд╕े рди्рдпाрдп, рд╡ैрд╢ेрд╖िрдХ, рд╕ांрдЦ्рдп, рдпोрдЧ, рдоीрдоांрд╕ा рдФрд░ рд╡ेрджांрдд) рд╣ैं рддो рд╡рд╣ीं, рд╡ेрджों рдХी рд╕рдд्рддा рдХो рдЦाрд░िрдЬ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдиाрд╕्рддिрдХ рдкрд░рдо्рдкрд░ाрдПँ (рдЬैрд╕े рдЬैрди, рдмौрдж्рдз рдФрд░ рдЪाрд░्рд╡ाрдХ рджрд░्рд╢рди) рднी рд╕рдоाрдиांрддрд░ рд░ूрдк рд╕े рд╣ैं।

​рд╡िрдЪाрд░ рдФрд░ рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рдЗрд╕ी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХा рдПрдХ рдЙрдд्рдХृрд╖्рдЯ рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣рдоें рдЙрдкрдиिрд╖рджों рдХे рд╕ंрд╡ाрджों рдоें рднी рдоिрд▓рддा рд╣ै, рдЬрд╣ाँ рдЧुрд░ु рдФрд░ рд╢िрд╖्рдп рдХे рдмीрдЪ рдЕрдд्рдпंрдд рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рдФрд░ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рдоाрд╣ौрд▓ рдоें рд╕ंрд╡ाрдж рдоिрд▓рддा рд╣ै। рд╢िрд╖्рдп рдЕрдкрдиे рдЧुрд░ु рд╕े рдк्рд░рд╢्рди рдкूрдЫрддा рд╣ै рдФрд░ рдЧुрд░ु рдЙрд╕ рдкрд░ рдЕрдкрдиा рдХोрдИ рдордд рдеोрдкрдиे рдХे рдмрдЬाрдп рдЙрд╕े рд╕्рд╡рдпं рд╕рдд्рдп рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪрдиे рдХा рдоाрд░्рдЧ рджिрдЦाрддा рд╣ै। 

рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рд╢्рд░ीрдордж्рднрдЧрд╡рдж्рдЧीрддा рдоें рдЬрдм рдЕрд░्рдЬुрди рд╡िрд╖ाрдж рд╕े рдШिрд░ рдЬाрддा рд╣ै рдФрд░ рдХिंрдХрд░्рддрд╡्рдпрд╡िрдоूрдв़ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै, рддрдм рднрдЧрд╡ाрди рдХृрд╖्рдг рдЙрд╕े рдЬीрд╡рди, рдк्рд░рдХृрддि, рдХрд░्рдо рдФрд░ рдЖрдд्рдоा рдХा рдЧрд╣рдирддрдо рдЬ्рдЮाрди рджेрддे рд╣ैं рдФрд░ рдкूрд░े рдЕрдаाрд░рд╣ рдЕрдз्рдпाрдпों рдХे рд╡ृрд╣рдж рдЙрдкрджेрд╢ рдХे рдмाрдж рдЕंрдд рдоें рдЕрд░्рдЬुрди рд╕े рдХрд╣рддे рд╣ैं—

рдоैंрдиे рддुрдо्рд╣ें рдпрд╣ рдкрд░рдо рдЧोрдкрдиीрдп рдЬ्рдЮाрди рджिрдпा рд╣ै, рдЕрдм рддुрдо рдЗрд╕ рдкрд░ рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░ो, рдЗрд╕рдХा рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдХрд░ो рдФрд░ рдлिрд░ рдЬैрд╕ी рддुрдо्рд╣ाрд░ी рдЗрдЪ्рдЫा рд╣ो, рд╡ैрд╕ा рдХрд░ो। 

рдиिрд░्рдгрдп рд▓ेрдиे рдХी рдпрд╣ рд╕्рд╡ाрдпрдд्рддрддा рдФрд░ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╣ी рднाрд░рддीрдп рдЬ्рдЮाрди рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХा рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЧुрдг рд╣ै рдЬो рднाрд░рддीрдп рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЪिंрддрди рдоें рднी 'рдзрд░्рдо' рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рдд рд╣ुрдЖ рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдпрд╣ рдз्рдпाрддрд╡्рдп рд╣ै рдХि рдпрд╣ाँ рдзрд░्рдо рдХा рддाрдд्рдкрд░्рдп рдХिрд╕ी рд╡िрд╢ेрд╖ рдХрд░्рдордХांрдб рдпा рд╕ंрдк्рд░рджाрдп рд╕े рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЙрди рд╕ाрд░्рд╡рднौрдоिрдХ рдиैрддिрдХ рдоूрд▓्рдпों, рдХрд░्рддрд╡्рдпों рдФрд░ рдиिрдпрдоों рд╕े рд╣ै рдЬो рд╕рдоाрдЬ рдХे рд╡िрдиिрдпрдорди рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ैं। рдЗрд╕ी рдзрд░्рдо рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рд╣ै рдХि рднाрд░рддрд╡рд░्рд╖ рдоें рдХрднी рднी рд░ाрдЬा рдХी рд╕рдд्рддा рдХो рдиिрд░ंрдХुрд╢ рдФрд░ рдЕрд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рдоाрдиा рдЧрдпा। 

рдЛрдЧ्рд╡ेрдж рдХा 'рд╕ंрдЧрдЪ्рдЫрдз्рд╡ं рд╕ंрд╡рджрдз्рд╡ं рд╕ं рд╡ो рдордиांрд╕ि рдЬाрдирддाрдо्' рдХा рдЙрдж्рдШोрд╖ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдФрд░ рд╕рдорддा рдХा рдПрдХ рдРрд╕ा рд╣ी рдк्рд░рдоाрдг рд╣ै рдЬो рд╕рднी рдХो рд╕ाрде рдЪрд▓рдиे, рд╕ाрде рдмोрд▓рдиे рдФрд░ рд╕рднी рдХे рдордиों рдХो рд╕рдоाрди рд░ूрдк рд╕े рд╕рдордЭрдиे рдХे рднाрд╡ рдкрд░ рдХेंрдж्рд░िрдд рд╣ै। рдпрд╣ рдЗрд╕ рдмाрдд рдХा рднी рдк्рд░рдоाрдг рд╣ै рдХि рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рдЪेрддрдиा рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд▓िрдП рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдФрд░ рдкрд░рд╕्рдкрд░ рд╕ंрд╡ाрдж рдХो рдХिрддрдиा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдоाрдиा рдЧрдпा рд╣ै। рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХा рднाрд░рдд рд╣ी рдирд╣ीं рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рдоाрджृрдд рд░ाрдордЪрд░िрддрдоाрдирд╕ рдХे рдЙрдд्рддрд░рдХांрдб рд╕े рдПрдХ рдЙрджाрд╣рд░рдг рдж्рд░рд╖्рдЯрд╡्рдп рд╣ै рдЬрд╣ाँ рд░ाрдЬ्рдпाрднिрд╖ेрдХ рдХे рдмाрдж рд░ाрдо рдк्рд░рдЬा рдХो рд╕ंрдмोрдзिрдд рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдХрд╣рддे рд╣ैं-

рд╕ोрдЗ рд╕ेрд╡рдХ рдк्рд░िрдпрддрдо рдордо рд╕ोрдИ। рдордо рдЕрдиुрд╕ाрд╕рди рдоाрдиै рдЬोрдИ॥

рдЬौं рдЕрдиीрддि рдХрдЫु рднाрд╖ौं рднाрдИ। рддौ рдоोрд╣ि рдмрд░рдЬрд╣ु рднрдп рдмिрд╕рд░ाрдИ॥" [1]

рдЬिрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рдХि "рд╡рд╣ी рдоेрд░ा рд╕рдЪ्рдЪा рд╕ेрд╡рдХ рд╣ै рдФрд░ рд╡рд╣ी рдоुрдЭे рд╕рдмрд╕े рдк्рд░िрдп рд╣ै, рдЬो рдоेрд░ी рдЖрдЬ्рдЮा рдХा рдкाрд▓рди рдХрд░рддा рд╣ै। рд╣े рднाрдИ! рдпрджि рдоैं рдХрднी рдХोрдИ рдЕрдиुрдЪिрдд (рдЕрдиीрддि) рдмाрдд рдХрд╣ рджूँ, рддो рддुрдо рд╕ाрд░ा рдбрд░ рднुрд▓ाрдХрд░ рдоुрдЭे рдЯोрдХ рджेрдиा।

рдЕрдкрдиे рд╢ुрдж्рдз рд╡िрдЪाрд░ рдХो рдиिрд░्рднीрдХ рднाрд╡ рд╕े рд░рдЦрдиा рд╣ी рднाрд░рддीрдп рдЪिंрддрди рдзाрд░ा рдХा рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдЪिंрддрди рдпा рд╕्рд╡ाрддंрдд्рд░्рдп рдмोрдз рд╣ै। рдХ्рдпोंрдХि рднाрд░рддीрдп рдордиीрд╖ा рдПрдХं рд╕рдж्рд╡िрдк्рд░ा рдмрд╣ुрдзा рд╡рджंрддी рдХी рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ी рд╣ै। рдЖрдЬ рдЬрдм рджुрдиिрдпा рдоें рдЕрдкрдиे рд╡िрдЪाрд░ рдХो рд╣ी рдПрдХрдоाрдд्рд░ рд╕рдд्рдп рдоाрдирдХрд░ рджूрд╕рд░ों рдкрд░ рдеोрдкрдиे рдХी рд╣िंрд╕рдХ рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдмрдв़ рд░рд╣ी рд╣ै, рддрдм рднाрд░рддीрдп рдЬ्рдЮाрди рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХा рдпрд╣ рдоूрд▓्рдп рд╣рдоें рд╕рд╣-рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡, рд╕рд╣िрд╖्рдгुрддा рдФрд░ рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рд╡िрдорд░्рд╢ рдХी рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд░ाрд╣ рджिрдЦाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рд╡िрдЪाрд░ों рдХी рд╡िрд╡िрдзрддा рд╕рдоाрдЬ рдХी рдХрдордЬोрд░ी рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЙрд╕рдХी рдмौрдж्рдзिрдХ рд╕ंрдкрджा рдФрд░ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХी рдЬीрд╡ंрддрддा рдХा рд▓рдХ्рд╖рдг рд╣ै।

рдЖрдзुрдиिрдХ рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें рджेрдЦें рддो рдЗрд╕ рд╕्рд╡ाрддंрдд्рд░्рдп рдмोрдз рдХी рдк्рд░ाрд╕ंрдЧिрдХрддा рдФрд░ рднी рдмрдв़ рдЬाрддी рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдЖрдЬ рдХा рд╡्рдпрдХ्рддि рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд░ूрдк рд╕े рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рд╣ै, рдЙрд╕े рдорддрджाрди рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ै। рдмाрдЬाрд░рд╡ाрджी рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдиे рдЙрд╕े рдЕрдкрдиी рдкрд╕ंрдж рдХी рд╡рд╕्рддुрдПं рдЦрд░ीрджрдиे рдХी рдЕрд╕ीрдоिрдд рдЖрдЬाрджी рднी рджी рд╣ै рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рднीрддрд░ рд╣ी рднीрддрд░ рд╡рд╣ рдЧрд╣рд░े рддрдиाрд╡, рдЕрд╡рд╕ाрдж, рдПрдХाрдХीрдкрди рдФрд░ рд╡िрднिрди्рди рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдоाрдирд╕िрдХ рд╡िрдХाрд░ों рд╕े рдЧ्рд░рд╕्рдд рд╣ै। рд╡рд╣ рд╕рдоाрдЬ, рдк्рд░рдХृрддि рдФрд░ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рдк्рд░рддि рдЕрдкрдиे рдХрд░्рддрд╡्рдпों рдХो рднूрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै рдЬिрд╕рдХे рдкрд░िрдгाрдорд╕्рд╡рд░ूрдк рдЖрдЬ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рд╕ंрдХрдЯ, рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдмिрдЦрд░ाрд╡ рдЬैрд╕ी рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпाँ рдмрдиी рд╣ुрдИ рд╣ैं। рдРрд╕ा рдЗрд╕рд▓िрдП рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ाँ рд╕्рд╡ाрд░्рде рд╕िрдж्рдзि рдк्рд░рдоुрдЦ рд╣ै, рд╕्рд╡ рдХा рдмोрдз рдпा рд╕्рд╡ाрддंрдд्рд░्рдп рдмोрдз рдХा рд╡िрдЪाрд░ рдпрд╣ाँ рджूрд░-рджूрд░ рддрдХ рдирд╣ीं рд╣ै। 

рднाрд░рддीрдп рдЬ्рдЮाрди рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдЗрд╕ рдПрдХांрдЧी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХे рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдПрдХ рдкूрд░рдХ рдФрд░ рд╕рдордЧ्рд░ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा-рдоॉрдбрд▓ рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рддी рд╣ै। рдпрд╣ाँ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा (рд╕рдоाрдЬ) рдФрд░ (рдк्рд░рдХृрддि) рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХे рд╕ाрде рдЬुрдб़ी рд╣ुрдИ рд╣ै।

рдИрд╢ाрд╡ाрд╕्рдпोрдкрдиिрд╖рдж рдХा рдк्рд░рдердо рдоंрдд्рд░ ‘рдИрд╢ाрд╡ाрд╕्рдпрдоिрджं рд╕рд░्рд╡ं рдпрдд्рдХिрдЮ्рдЪ рдЬрдЧрдд्рдпां рдЬрдЧрдд्। рддेрди рдд्рдпрдХ्рддेрди рднुрдЮ्рдЬीрдеा рдоा рдЧृрдзः рдХрд╕्рдпрд╕्рд╡िрдж्рдзрдирдо्’

рдЬिрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рдХि рд╣рдоें рд╕ंрд╕ाрд░ рдХी рд╡рд╕्рддुрдУं рдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдЕрдкрдиी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा  рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП, рд▓ेрдХिрди рдЙрди्рд╣ें рдЕрдкрдиी рд╕ंрдкрдд्рддि рдоाрдирдХрд░ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдХрд░рдиे рдпा рд▓ाрд▓рдЪ рдХрд░рдиे рд╕े рдмрдЪрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдЖрдзुрдиिрдХ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЪेрддрдиा рдФрд░ рд╕рддрдд рд╡िрдХाрд╕ (рд╕рд╕्рдЯेрдиेрдмрд▓ рдбेрд╡рд▓рдкрдоेंрдЯ) рдХा рдоूрд▓ рдоंрдд्рд░ рднी рдпрд╣ी рд╣ै рдХि рд╣рдоाрд░ी рдЙрдкрднोрдЧ рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рддрдм рддрдХ рд╣ी рди्рдпाрдпрд╕ंрдЧрдд рд╣ै рдЬрдм рддрдХ рд╡рд╣ рджूрд╕рд░ों рдХे рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рдФрд░ рдк्рд░рдХृрддि рдХे рд╕ंрддुрд▓рди рдХो рдЦрддрд░े рдоें рди рдбाрд▓े। 

рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣рдо рдкाрддे рд╣ैं рдХि рднाрд░рддीрдп рдЬ्рдЮाрди-рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдоें рдиिрд╣िрдд рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХा рдоूрд▓्рдп рдЕрдд्рдпंрдд рд╡्рдпाрдкрдХ, рдЧрд╣рди рдФрд░ рд╢ाрд╢्рд╡рдд рд╣ै। рдпрд╣ рдХाрд▓ рдФрд░ рднूрдЧोрд▓ рдХी рд╕ीрдоाрдУं рд╕े рдкрд░े рдЬाрдХрд░ рд╕ंрдкूрд░्рдг рдоाрдирд╡рддा рдХे рдХрд▓्рдпाрдг рдХी рдмाрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рд╣рдоें рдЕрдЬ्рдЮाрди рд╕े рдЬ्рдЮाрди рдХी рдУрд░, рдЕंрдзрдХाрд░ рд╕े рдк्рд░рдХाрд╢ рдХी рдУрд░ рдФрд░ рдоृрдд्рдпु рд╕े рдЕрдорд░рддा рдХी рдУрд░ рд▓े рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рдЙрд╕ рд╕рдиाрддрди рдпाрдд्рд░ा рдХा рдоाрд░्рдЧ рдк्рд░рд╢рд╕्рдд рдХрд░рддा рд╣ै рдЬिрд╕े 'рддрдорд╕ो рдоा рдЬ्рдпोрддिрд░्рдЧрдордп' рдХे рд░ूрдк рдоें рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। 

рд╡िрд╢्рд╡ рдХो рдпрд╣ рд╕рдордЭрдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै рдХि рдЖрдЬ рдХे рдЖрдзुрдиिрдХ рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рд╕рдоाрдЬों рдХो рдпрджि рдЕрдзिрдХ рдоाрдирд╡ीрдп, рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓, рди्рдпाрдпрдкूрд░्рдг рдФрд░ рдЯिрдХाрдК рдмрдирдиा рд╣ै, рддो рдЙрди्рд╣ें рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХी рдХेрд╡рд▓ рдмाрд╣рд░ी рд╡ рдХाрдиूрдиी рдЕрд╡рдзाрд░рдгाрдУं рддрдХ рд╣ी рд╕ीрдоिрдд рд░рд╣рдиे рдХे рдмрдЬाрдп рднाрд░рддीрдп рдЪिंрддрди рдзाрд░ा рдХे рдЪेрддрдиा рдФрд░ рдХрд░्рддрд╡्рдп-рдЖрдзाрд░िрдд рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдоूрд▓्рдп рдХो рдЖрдд्рдорд╕ाрдд рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा। рддрднी рдордиुрд╖्рдп рд╕рд╣ी рдЕрд░्рдеों рдоें рд╕्рд╡рддंрдд्рд░, рдЖрдиंрджिрдд рдФрд░ рдЧрд░िрдоाрдкूрд░्рдг рдЬीрд╡рди рдЬी рд╕рдХेрдЧा рдФрд░ рддрднी рдПрдХ рдРрд╕े рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕рдоाрдЬ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ोрдЧा рдЬрд╣ाँ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдФрд░ рд╕рдорд░рд╕рддा рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдХे рд╡िрд░ोрдзी рди рд╣ोрдХрд░ рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдХे рдкूрд░рдХ рд╣ोंрдЧे।


рд░рд╡िрд╡ाрд░, 12 рдЬुрд▓ाрдИ 2026

рд░ेрдбिрдпो рдиाрдЯрдХ: рдХुрдЫ рдЖрдЧे, рдХुрдЫ рдкीрдЫे

 

​рд▓ेрдЦिрдХा: рдбॉ рд╡िрднा рдиाрдпрдХ 

рд╡िрдзा: рдЯाрдЗрдо рдЯ्рд░ैрд╡рд▓ / рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдкाрд░िрд╡ाрд░िрдХ рдиाрдЯрдХ

рдЕрд╡рдзि: 30 рдоिрдирдЯ 


​рдкाрдд्рд░ 

​рдЧुрдб्рдбी (рд╕ूрдд्рд░рдзाрд░/рдоुрдЦ्рдп рдХिрд░рджाрд░ - рдЙрдо्рд░ 25 рд╡рд░्рд╖): рдЖрдзुрдиिрдХ рд▓рдб़рдХी, рднाрд╡ुрдХ рдФрд░ рдХрд▓्рдкрдиाрд╢ीрд▓। (рд╢рд╣рд░ी рд╣िंрджी рдмोрд▓ी)


​рдЯ्рд░ेрди рд╡ाрд▓ी рд▓рдб़рдХी: рдмाрддूрдиी, рдЪुрд▓рдмुрд▓ी, рд╕ाँрд╡рд▓े рд░ंрдЧ рдХी рд▓рдб़рдХी рдЬो рдЯ्рд░ेрди рдоें рдоिрд▓рддी рд╣ै।


​рдоाँ (рдЧुрдб्рдбी рдХी рдоाँ): рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕рдордп рдоें рдЧुрдб्рдбी рдХी рдоाँ।


​рдЫोрдЯा рдмрдЪ्рдЪा (рдЧुрдб्рдбी рдХे рджाрджाрдЬी рдХा рдмрдЪрдкрди - рдЙрдо्рд░ 6 рд╡рд░्рд╖): рдоाрд╕ूрдо, рдмुंрджेрд▓рдЦंрдбी рд▓рд╣рдЬा।


​рдмाрдИ (рдЧुрдб्рдбी рдХी рдкрд░рджाрджी - рдЙрдо्рд░ 20 рд╡рд░्рд╖): рд╕ीрдзी рдкрд▓्рд▓े рдХी рдзोрддी рдкрд╣рдирдиे рд╡ाрд▓ी, рд╕्рд╡рднाрд╡ рд╕े рдеोрдб़ी рддेрдЬ рдкрд░ рджिрд▓ рдХी рдХोрдорд▓। (рдмुंрджेрд▓рдЦंрдбी рдмोрд▓ी)


​рдмाрдмा (рдЧुрдб्рдбी рдХे рдкрд░рджाрджा - рдЙрдо्рд░ 25 рд╡рд░्рд╖): рдКँрдЪे рдХрдж-рдХाрдаी рдХे, 

рдЕрдиुрд╢ाрд╕िрдд, рдкूрдЬा-рдкाрда рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े। (рдмुंрджेрд▓рдЦंрдбी рдмोрд▓ी)


​рдЬिрдЬ्рдЬी (рдЧुрдб्рдбी рдХी рдкрд░-рдмुрдЖ/рдмाрдИ рдХी рдмрдб़ी рдмрд╣рди - рдЙрдо्рд░ 25 рд╡рд░्рд╖): рдЧुрдб्рдбी рдХा рд╣ी рд╣ूрдмрд╣ू рдкुрд░ाрдиा рд░ूрдк। (рдмुंрджेрд▓рдЦंрдбी рдмोрд▓ी)


​рджृрд╢्рдп 1: рд╡рд░्рддрдоाрди - рдЯ्рд░ेрди рдХा рд╕рдлрд░

​[рдз्рд╡рдиि рдк्рд░рднाрд╡ : рдЪрд▓рддी рд╣ुрдИ рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕ рдЯ्рд░ेрди рдХी рддेрдЬ़ рдЖрд╡ाрдЬ़— 'рдЫुрдХ-рдЫुрдХ... рдбрдЧрдордЧ-рдбрдЧрдордЧ'। рдкрдЯрд░िрдпों рдХी рдЧूँрдЬ। рдкृрд╖्рдарднूрдоि рдоें рд╣ॉрд░्рди рдХी рддेрдЬ़ рдЖрд╡ाрдЬ़ рдЬो рдзीрд░े-рдзीрд░े рдХрдо рд╣ोрддी рд╣ै।]

​рдЧुрдб्рдбी (рдЖंрддрд░िрдХ рдЖрд╡ाрдЬ़): (рдЧрд╣рд░ी рд╕ाँрд╕ рд▓ेрдиे рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़) рдЯ्рд░ेрди рдХा рдпрд╣ рд╕рдлрд░ рднी рдХिрддрдиा рдЕрдЬीрдм рд╣ोрддा рд╣ै। рдЦिрдб़рдХी рд╕े рдмाрд╣рд░ рджेрдЦो, рддो рд▓рдЧрддा рд╣ै рдЬिंрджрдЧी рдХिрддрдиी рд░рдл्рддाрд░ рд╕े рднाрдЧ рд░рд╣ी рд╣ै। рдкीрдЫे рдЫूрдЯрддे рдкेрдб़, рдЦंрднे, рд▓рд╣рд▓рд╣ाрддे рдЦेрдд, рдмिрдЬрд▓ी рдХे рддाрд░... рд╕рдм рдкрдЯрд░िрдпों рдХे рд╕ाрде рдПрдХ рдЕрдЬीрдм рд╕ी рджौрдб़ рд▓рдЧा рд░рд╣े рдеे। рдЗрд╕ рджौрдб़ рдХो рджेрдЦрдиे рдоें рдЗрддрдиा рд╕ुрдХूрди рдеा, рдЗрддрдиा рдЖрдиंрдж рдеा рдХि рдоुрдЭे рд╣ोрд╢ рд╣ी рдирд╣ीं рдеा рдХि рдоेрд░े рдЖрд╕рдкाрд╕ рдХ्рдпा рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ै... рдпा рдоेрд░ी рд╕ाрдордиे рд╡ाрд▓ी рд╕ीрдЯ рдкрд░ рдХौрди рдмैрдаा рд╣ै। рдоेрд░ा рдз्рдпाрди рддो рддрдм рдЯूрдЯा... рдЬрдм рдПрдХ рдЖрд╡ाрдЬ़ рдЖрдИ।

​рд▓рдб़рдХी: (рдЪुрд▓рдмुрд▓ी рдФрд░ рдЬ़ोрд░ рд╕े рд╣ंрд╕рддे рд╣ुрдП) рджीрджी! рдЕрд░े рдУ рджीрджी!

​[ рдЯ्рд░ेрди рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़ рдеोрдб़ी рдзीрдоी рд╣ोрддी рд╣ै, рдоाрдиो рдЧुрдб्рдбी рдХा рдз्рдпाрди рдЕंрджрд░ рдХी рддрд░рдл рдЖ рдЧрдпा рд╣ो।]

​рдЧुрдб्рдбी: (рд╣рдб़рдмрдб़ाрддे рд╣ुрдП) рдЬी? рдХुрдЫ рдХрд╣ा рдЖрдкрдиे?

​рд▓рдб़рдХी: (рдЦिрд▓рдЦिрд▓ाрдХрд░) рджीрджी, рд╣рдордиे рдЖрдкрдХो рдХिрддрдиी рдмाрд░ рдЖрд╡ाрдЬ़ рд▓рдЧाрдИ! рдЖрдк рддो рдЬैрд╕े рдЦ्рдпाрд▓ों рдХे рдмाрджрд▓ों рдоें рдЙрдб़ рд░рд╣ी рдеीं। рдоैं рдкूрдЫ рд░рд╣ी рдеी рдХि рдЖрдкрдХो рдХрд╣ाँ рддрдХ рдЬाрдиा рд╣ै?

​рдЧुрдб्рдбी: (рдоुрд╕्рдХुрд░ाрддे рд╣ुрдП) рдУрд╣ो, рд╕ॉрд░ी। рдоुрдЭे рдЖрдЧрд░ा рдЬाрдиा рд╣ै। рдФрд░ рдЖрдкрдХो?

​рд▓рдб़рдХी: рдЕрд░े рд╡ाрд╣! рдоुрдЭे рднी рдЖрдЧрд░ा рд╣ी рдЬाрдиा рд╣ै рджीрджी।

​рдЧुрдб्рдбी (рдЖंрддрд░िрдХ рдЖрд╡ाрдЬ़): рдмрд╕ рдлिрд░ рдХ्рдпा рдеा! рдЙрд╕ рдмाрддूрдиी рдФрд░ рдЪुрд▓рдмुрд▓ी рд▓рдб़рдХी рдиे рдоुрдЭे рдЕрдкрдиी рдмाрддों рдХे рдЬाрд▓ рдоें рдРрд╕ा рдЙрд▓рдЭाрдпा рдХि рд╕рдлрд░ рдХा рд╡рдХ्рдд рдкंрдЦ рд▓рдЧाрдХрд░ рдЙрдб़рдиे рд▓рдЧा। рд╡рд╣ рд╣ँрд╕рддी, рдмोрд▓рддी рдФрд░ рди рдЬाрдиे рдХрд╣ाँ-рдХрд╣ाँ рдХी рдмाрддें рдХрд░рддी। рдлिрд░ рдЕрдЪाрдирдХ, рдЙрд╕рдиे рдоेрд░ी рдЖँрдЦों рдХे рдЖрдЧे рдЕрдкрдиी рдЙंрдЧрд▓िрдпाँ рдирдЪाрдИं।

​рд▓рдб़рдХी: рджीрджी, рдПрдХ рдХाрдо рдХрд░ो рди। рдЕрдЪ्рдЫा... рдЕрдкрдиी рдЖँрдЦें рдмंрдж рдХрд░ो।

​рдЧुрдб्рдбी: (рдЕрдЪрд░рдЬ рд╕े) рдЖँрдЦें рдмंрдж? рдХ्рдпों рднाрдИ? рдХ्рдпा рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рд╣ो?

​рд▓рдб़рдХी: (рд╣ँрд╕рддे рд╣ुрдП) рдЕрд░े рджीрджी, рдХुрдЫ рдирд╣ीं рдмाрдмा! рдХрд░ो рди рдк्рд▓ीрдЬ... рдПрдХ рдмाрд░ рдЖँрдЦें рдмंрдж рдХрд░ो рддो рд╕рд╣ी।

​рдЧुрдб्рдбी: (рд╣ँрд╕рддे рд╣ुрдП) . рдаीрдХ рд╣ै, рдХрд░рддी рд╣ूँ।

​[рдПрдХ рд░рд╣рд╕्рдпрдордпी, рдЧूँрдЬрддी рд╣ुрдИ рд╣рд╡ा рдХा рдЭोंрдХा (Whoosh Sound)। рдЯ्рд░ेрди рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़ рдЕрдЪाрдирдХ рдмрд╣ुрдд рджूрд░ рдЪрд▓ी рдЬाрддी рд╣ै рдФрд░ рдЙрд╕рдХी рдЬрдЧрд╣ рдПрдХ рдЕрдЬीрдм рд╕ी рдЧूँрдЬ (Echo) рд▓े рд▓ेрддी рд╣ै। рджिрд▓ рдХी рдзрдб़рдХрди рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़— рдзрдХ्-рдзрдХ्, рдзрдХ्-рдзрдХ्।]

​рджृрд╢्рдп 2: рдЕрддीрдд рдХा рд░рд╣рд╕्рдпрдордпी рдк्рд░рд╡ेрд╢

​рдЧुрдб्рдбी (рдЖंрддрд░िрдХ рдЖрд╡ाрдЬ़): рдоैंрдиे рдЬैрд╕े рд╣ी рдЖँрдЦें рдмंрдж рдХीं, рдЯ्рд░ेрди рдХा рд╢ोрд░ рдЧाрдпрдм рд╣ो рдЧрдпा। рдирдЬ़ाрд░ा рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдмрджрд▓ рдЪुрдХा рдеा। рдЪाрд░ों рддрд░рдл рдзुрдЖँ рд╣ी рдзुрдЖँ рдеा। рдоैं рди рдЬाрдиे рдХिрд╕ рдЕрдирдЬाрди рджिрд╢ा рдоें, рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдЦिंрдЪी рдЪрд▓ी рдЬा рд░рд╣ी рдеी। рдЗрддрдиा рдШрдиा рдЕंрдзेрд░ा рдеा рдХि рдоुрдЭे рд╕рдордЭ рдирд╣ीं рдЖ рд░рд╣ा рдеा рдХि рдоेрд░ी рдЖँрдЦें рдЦुрд▓ी рднी рд╣ैं рдпा рдмंрдж।

​[ рд╕ुрдмрд╣ рдХे рд╕рдордп рдкрдХ्рд╖िрдпों рдХे рдЪрд╣рдХрдиे рдХी рдордзुрд░ рдЖрд╡ाрдЬ़। рдПрдХ рдаंрдбी рд╣рд╡ा рдХा рдЭोंрдХा। рджूрд░ рдХрд╣ीं рдоंрджिрд░ рдХी рдШंрдЯी рдХी рд╣рд▓्рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़।]

​рдЧुрдб्рдбी (рдЖंрддрд░िрдХ рдЖрд╡ाрдЬ़): рддрднी, рдЪेрд╣рд░े рдкрд░ рдПрдХ рддрдкрди рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ुрдИ। рд╕ूрд░рдЬ рдХी рдкрд╣рд▓ी рдХिрд░рдг рдоुрдЭ рдкрд░ рдкрдб़ी। рд╕ुрдмрд╣ рдХे рд╢ाрдпрдж рдкाँрдЪ рдмрдЬ рд░рд╣े рд╣ोंрдЧे। рдоैंрдиे рдЖрджрдд рдХे рдоुрддाрдмिрдХ рдЕрдкрдиी рдХрд▓ाрдИ рдХी рддрд░рдл рджेрдЦा... рдкрд░ рдпрд╣ рдХ्рдпा?

​рдЧुрдб्рдбी: (рдШрдмрд░ाрдХрд░, рдЦुрдж рд╕े рдмाрдд рдХрд░рддे рд╣ुрдП) рдЕрд░े! рдоेрд░ी рдШрдб़ी рдХрд╣ाँ рдЧрдИ? рдШрдб़ी рд╣ी рдХ्рдпा, рдоेрд░े рдЧрд▓े рдХी рдЪेрди, рдЕँрдЧूрдаी... рд╢рд░ीрд░ рдкрд░ рдзाрддु рдпा рдкрдд्рдерд░ рдХी рдПрдХ рднी рдЪीрдЬ़ рдирд╣ीं рд╣ै! рдпрд╣ рдоैं рдХрд╣ाँ рдЖ рдЧрдИ рд╣ूँ? (рд╕ाँрд╕ рдлूрд▓рдиे рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़)

​[ рдкैрд░ों рдХे рдоिрдЯ्рдЯी рдкрд░ рдЪрд▓рдиे рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़, рдлिрд░ рдкрдд्рдерд░ рдкрд░ рдмैрдардиे рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़।]

​рдЧुрдб्рдбी (рдЖंрддрд░िрдХ рдЖрд╡ाрдЬ़): рдбрд░ рдХे рдоाрд░े рдоेрд░े рдкैрд░ рдХाँрдкрдиे рд▓рдЧे। рдоैं рдкाрд╕ рд╣ी рдкрдб़े рдПрдХ рдмрдб़े рд╕े рдкрдд्рдерд░ рдкрд░ рдмैрда рдЧрдИ। рдХुрдЫ рдкрд▓ рдмीрддे, рдФрд░ рдЕрдЪाрдирдХ рдоेрд░े рдорди рдоें рдЖрдпा— 'рдоुрдЭे рдШрд░ рдЪрд▓рдиा рдЪाрд╣िрдП।' рдЕрдЬीрдм рдмाрдд рдеी, рдоैं рдЙрд╕ рдЬрдЧрд╣ рдХो рдирд╣ीं рдЬाрдирддी рдеी, рдкрд░ рдоेрд░े рдХрджрдо рдЦुрдж-рдм-рдЦुрдж рдЙрда рдЧрдП। рд╡े рдЬाрдирддे рдеे рдХि рдЙрди्рд╣ें рдХрд╣ाँ рдЬाрдиा рд╣ै।

​[рдоिрдЯ्рдЯी рдХे рд░ाрд╕्рддे рдкрд░ рдХрджрдоों рдХी рдЖрд╣рдЯ। рдПрдХ рдкुрд░ाрдиे рднाрд░ी рджрд░рд╡ाрдЬ़े рдХे рдкाрд╕ рдХрджрдо рд░ुрдХрддे рд╣ैं।]

​рдЧुрдб्рдбी (рдЖंрддрд░िрдХ рдЖрд╡ाрдЬ़): рдЪрд▓рддे-рдЪрд▓рддे рдоैं рдПрдХ рдкुрд░ाрдиे, рдмрдб़े рд╕े рдШрд░ рдХे рд╕ाрдордиे рд░ुрдХी। рдоेрд░े рд╕ाрдордиे рдордЬрдмूрдд рд▓рдХрдб़ी рдХा рдПрдХ рдмрдб़ा рд╕ा рджрд░рд╡ाрдЬ़ा рдеा, рдЬिрд╕ рдкрд░ рд▓ोрд╣े рдХी рд╕ांрдХрд▓ рд▓рдЯрдХ рд░рд╣ी рдеी। рдоैंрдиे рд╣ाрде рдмрдв़ाрдпा рдФрд░ рд╕ांрдХрд▓ рдЦрдЯрдЦрдЯाрдИ।

​[рд▓ोрд╣े рдХी рд╕ांрдХрд▓ рдЦрдЯрдЦрдЯाрдиे рдХी рднाрд░ी рдЖрд╡ाрдЬ़— рдЦрдЯ-рдЦрдЯ, рдЦрдЯ-рдЦрдЯ।]

​[ рджрд░рд╡ाрдЬ़ा рдЦुрд▓рдиे рдХी рдЪрд░рдорд░ाрддी рдЖрд╡ाрдЬ़।]

​рдЧुрдб्рдбी (рдЖंрддрд░िрдХ рдЖрд╡ाрдЬ़): рджрд░рд╡ाрдЬ़ा рдЦुрд▓ा, рдФрд░ рд╕ाрдордиे рдПрдХ рдЫрд╣ рдмрд░рд╕ рдХा рдЫोрдЯा рд╕ा, рдоाрд╕ूрдо рдмрдЪ्рдЪा рдЦрдб़ा рдеा। рдЙрд╕े рджेрдЦрддे рд╣ी рдоेрд░ा рджिрд▓ рдЬैрд╕े рдЬ़ोрд░ рд╕े рдзрдб़рдХा। рдЙрд╕рдХा рдЪेрд╣рд░ा рд╣ूрдмрд╣ू рдоेрд░े... рдоेрд░े рдкिрддा рдЬैрд╕ा рдеा! рдоेрд░े рдоुँрд╣ рд╕े рдЕрдЪाрдирдХ рдиिрдХрд▓ рдЧрдпा—

​рдЧुрдб्рдбी: (рднाрд╡ुрдХ рд╣ोрдХрд░, рдЪрдХिрдд рдЖрд╡ाрдЬ़ рдоें) рдЕрд░े... рдкिрддाрдЬी!

​[ рдмрдЪ्рдЪे рдХे рддेрдЬ़ी рд╕े рднाрдЧрдиे рдФрд░ рд░ोрдиे рдЬैрд╕ी рдЖрд╡ाрдЬ़।]

​рдмрдЪ्рдЪा: (рдмुंрджेрд▓рдЦंрдбी рдоें рдЪिрд▓्рд▓ाрддे рд╣ुрдП) рдмाрдИ! рдУ рдмाрдИ! рджेрдЦो рддो рдХो рдЖрдУ рд╣ै!

​рдЧुрдб्рдбी (рдЖंрддрд░िрдХ рдЖрд╡ाрдЬ़): рд╡рд╣ рдЫрд╣ рдмрд░рд╕ рдХा рдмाрд▓рдХ рдбрд░рдХрд░ рдЕंрджрд░ рднाрдЧा рдФрд░ рдЕрдкрдиी рдоाँ рдХे рдЖँрдЪрд▓ рд╕े рд▓िрдкрдЯ рдЧрдпा। рдЕंрджрд░ рд╕े рд╕ीрдзे рдкрд▓्рд▓े рдХी рд╕ूрддी рдзोрддी рдкрд╣рдиे, рд╕िрд░ рдкрд░ рдкрд▓्рд▓ू рд╕ँрднाрд▓рддी рд╣ुрдИ рдПрдХ рдорд╣िрд▓ा рдмाрд╣рд░ рдЖрдИ। рдЙрд╕рдХी рдЙрдо्рд░ рдмीрд╕ рдмрд░рд╕ рд╕े рдЬ्рдпाрджा рдирд╣ीं рд░рд╣ी рд╣ोрдЧी।

​рдмрдЪ्рдЪा: (рдоाँ рдХे рдкрд▓्рд▓ू рдХो рдЦींрдЪрддे рд╣ुрдП) рдмाрдИ... рдЬे рдХो рдЖрдПं? рд╣рдорд╕ैं рдХै рд░рдИं 'рдкिрддाрдЬी'... рд╣рдо рдЗрдирдХे рдкिрддाрдЬी рдЖрдПं рдХा?

​[рдиाрдЯрдХीрдп рд╕рд╕्рдкेंрд╕ рдо्рдпूрдЬ़िрдХ]

​рдмाрдИ: (рдЪрдХिрдд рдФрд░ рд╕ंрджेрд╣ाрдд्рдордХ рдЖрд╡ाрдЬ़ рдоें) рдмैрди... рддुрдо рдХो рдЖрдУ? рд╣рдордиे рддुрдо्рд╣ें рдЪीрдиो рдирдЗрдпाँ (рдкрд╣рдЪाрдиा рдирд╣ीं)। рдУ рд╕ाँрд╕рдК (рд╕рдЪрдоुрдЪ), рддुрдордиे рд╣рдоाрдП рдоौрдб़ा рдЦाँ (рдмрдЪ्рдЪे рдХो) рдкिрддाрдЬी рдХрд╣ी? рдУ рд╣рдоें рднी рддुрдо 'рдмाрдИ' рдХрд╣ рд░рд╣ीं?

​рдЧुрдб्рдбी: (рд░ोрдиे рдЬैрд╕ी рдЖрд╡ाрдЬ़ рдоें, рджौрдб़рдХрд░ рд▓िрдкрдЯрдиे рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़) рдмाрдИ! рдЕрд░े рдмाрдИ! рддुрдо рдоुрдЭे рдирд╣ीं рдкрд╣рдЪाрди рд░рд╣ीं?

​рдмाрдИ: (рдШрдмрд░ाрдХрд░, рдЧुрдб्рдбी рдХो рдЦुрдж рд╕े рдЕрд▓рдЧ рдХрд░рддे рд╣ुрдП) рдЕрд░े... рдЕрд░े рдмैрди! рджूрд░ рд╣рдЯो рддрдирдХ। рдХा рдмрдХै рдЬा рд░рд╣ी рд╣ो? рдкैрд▓ा рддुрдо рд╣рдоें рдЬो рдмрддाрдУ рдХि рддुрдо рд╣ो рдХौрди? рдФрд░ рдХिрддै рд╕ैं рдЖрдИ рд╣ो?

​[ рдЕंрджрд░ рдХे рдХрдорд░े рд╕े рднाрд░ी рдХрджрдоों рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़।]

​рдмाрдмा (рдЕंрджрд░ рд╕े рднाрд░ी рдЖрд╡ाрдЬ़ рдоें): рдХो рдЖрдУ рд╣ै рд░рдЬрдХूँ? рдХीрд╕ें рдЖ рдмрддिрдпा рд░рдИ рдмाрд╣рд░? рдЬिрдЬ्рдЬी рдЖрдИं рдХा?

​рдмाрдИ: (рдЪिрдв़рдХрд░, рдКँрдЪी рдЖрд╡ाрдЬ़ рдоें) рд╣рдУ! рддुрдо рддो рдмрд╕ рдХोрдард░ी рдоें рдкрд░े-рдкрд░ेрдИ рд╕рдм рддрдд्рдд рд▓े рд▓ो। рдЬौ рдирдИं рдХि рддрдирдХ рдмाрдпрд░ें рдХрдб़ рдЖрдПं (рдЬрд░ा рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓рдХрд░ рджेрдЦें)। рджेрдЦो рддो рдХो рдЦрдб़ी рд╣ै!

​[ рдЦрдб़ाрдКँ (рд▓рдХрдб़ी рдХी рдЪрдк्рдкрд▓) рдХी рдЦрдЯ-рдЦрдЯ рдЖрд╡ाрдЬ़।]

​рдЧुрдб्рдбी (рдЖंрддрд░िрдХ рдЖрд╡ाрдЬ़): рдХोрдард░ी рд╕े рдХрд░ीрдм рдкрдЪ्рдЪीрд╕ рдмрд░рд╕ рдХा, рдПрдХ рдКँрдЪे рдХрдж рдХा рдпुрд╡рдХ рдмाрд╣рд░ рдЖрдпा। рдШुँрдШрд░ाрд▓े рдмाрд▓, рддीрдЦी рдиाрдХ, рдЪेрд╣рд░े рдкрд░ рдШрдиी рджाрдв़ी-рдоूँрдЫ рдФрд░ рдоाрдеे рдкрд░ рдкूрдЬा рдХा рддिрд▓рдХ। рд╢рд░ीрд░ рдкрд░ рд╕ाрдл-рд╕рдлेрдж рдзोрддी рдФрд░ рдмंрдбी। рд╕ाрдл рдеा рдХि рд╡े рдЕрднी-рдЕрднी рдкूрдЬा рд╕े рдЙрдаे рдеे। рдЙрдирдХी рдЖँрдЦें рд╣ूрдмрд╣ू рдоेрд░े рджाрджाрдЬी рдЬैрд╕ी рдеीं। рдоैं рдЦुрдж рдкрд░ рдХाрдмू рдирд╣ीं рд░рдЦ рдкाрдИ рдФрд░ рдЪिрд▓्рд▓ाрдИ—

​рдЧुрдб्рдбी: (рдЪीрдЦрддे рд╣ुрдП, рдЖँрдЦों рдоें рдЖँрд╕ू) рдмाрдмा!! рдЖрдк рддो рдоेрд░े рдмाрдмा рд╣ो!

​рджृрд╢्рдп 3: рдЕрд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдФрд░ рд╕рдЪ्рдЪाрдИ рдХा рдЯрдХрд░ाрд╡

​[ рд╣рд▓्рдХा рд╕ा рд░рд╣рд╕्рдпрдордпी рд╕ंрдЧीрдд рдкृрд╖्рдарднूрдоि рдоें рдЬाрд░ी]

​рдмाрдмा: (рдЧंрднीрд░ рдФрд░ рд╕рдЦ्рдд рдЖрд╡ाрдЬ़ рдоें) рдЖрдк рдХो рд╣ो, рдкैрд▓ें рдЬौ рдмрддाрдУ? рдХी рдХे рдЗрддै рдЖрдпीं? рдХौрди рдаाрдХुрд░ рдЖрдУ, рдХो рд╣ै рддुрдо्рд╣ाрд░े рд╕ंрдЧ? рдХाрдпрд╕ें рдЖрдк рдХी рдмाрддें рд╣рдо рд▓ोрдЧ рд╕рдордЭ рдирдИं рдкा рд░рдП।

​рдЧुрдб्рдбी: (рд░ोрддे рд╣ुрдП, рд╕ंрдпрдд рд╣ोрдХрд░) рдмाрдмा... рдЕрдм рддрдХ рдоैंрдиे рдЖрдкрдХो рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдкुрд░ाрдиी рдзुंрдзрд▓ी рдлोрдЯो рдоें рджेрдЦा рдеा। рдЖрдЬ рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рд╕ाрдордиे рджेрдЦ рд░рд╣ी рд╣ूँ। рдоैं рдЖрдкрдХी рдкрдб़рдкोрддी рд╣ूँ рдмाрдмा! рдЖрдкрдХे рдмेрдЯे... рдХे рдмेрдЯे рдХी рдмेрдЯी!

​рдмाрдИ: (рдЕрдЪрд░рдЬ рдФрд░ рдЧुрд╕्рд╕े рдоें) рдЕрд░े рд╕ुрдиो рдЬी! рдЬे рдЕрдкрди рдЦाँ рдмрдм्рдмा-рдмрдК рдХाрдп рдмрдиा рд░рдпीं? рдФрд░ рддो рдФрд░, рдХрд╣ рд░рдпीं рдХि рддुрдоाрдП рдоौрдб़ा рдХे рдоौрдб़ा рдХी рдоोрдб़ी рдЖрдПं! рдЗрдирдХी рдмाрддें рдЕрдЬीрдм рдирдИं рд▓рдЧ рд░рдпीं рддुрдо्рд╣ें?

​рдмाрдмा: (рдмाрдИ рдХो рдЯोрдХрддे рд╣ुрдП) рд╣рдо рдХрд░ рддो рд░рдпे рдмाрдд। рддुрдо рдЬрдм рддрдХ рдкाрдард╢ाрд▓ा рдХे рд▓ाрдиे рднैрдпा рдЦाँ (рдмрдЪ्рдЪे рдХो) рддैрдпाрд░ рддो рдХрд░ рджो, рдирд╣ुрдЖ-рдзुрдмा рджो рддрдирдХ।

​рдмाрдИ: (рдмрдб़рдмрдб़ाрддे рд╣ुрдП) рд╣рдУ, рдХрд▓्рд▓ो рдмाрдд! рд╕рдмेрд░े-рд╕рдмेрд░े рдЕрдЪ्рдЫी рдмिрдеा (рдоुрд╕ीрдмрдд) рд╣ो рдЧрдИ। (рдмрдЪ्рдЪे рдХा рд╣ाрде рдЦींрдЪрддे рд╣ुрдП) рдкाрдард╢ाрд▓ा рдирдИं рдЬाрдиे рдХा рддुрдоें? рдЪрд▓ो, рдЙрдаो рдЖрдУ, рдирд╣ुрдЖ рджें।

​[ рдмрдЪ्рдЪे рдХे рд░ोрдиे рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़ рдФрд░ рдкाрдиी рдХे рдмрд░्рддрди рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़।]

​рдЧुрдб्рдбी (рдЖंрддрд░िрдХ рдЖрд╡ाрдЬ़): рдЖँрдЧрди рдХाрдлी рдмрдб़ा рдеा। рдПрдХ рддрд░рдл рдкाрдиी рдХी рдмрдб़ी рд╕ी рд╣ौрджी рдеी рдФрд░ рдЪाрд░ рдмрдб़े-рдмрдб़े рдордЯрдХे рд░рдЦे рдеे। рдбोрд░ी рдкрд░ рд╕рдлेрдж рдзोрддी рд╕ूрдЦ рд░рд╣ी рдеी। рдмाрдИ рдмрдб़рдмрдб़ाрддे рд╣ुрдП рдЫोрдЯे рд╕े рдкिрддाрдЬी рдХो рдирд╣рд▓ा рд░рд╣ी рдеीं рдФрд░ рдоैं рдЕрдЬीрдм рджुрд╡िрдзा рдоें рдЦрдб़ी рдеी। рдоेрд░े рдЕрдкрдиे рд╣ी рд▓ोрдЧ рдоुрдЭे рдкрд░ाрдпा рд╕рдордЭ рд░рд╣े рдеे।

​рдмाрдмा: (рдзीрдоी рдФрд░ рдЧंрднीрд░ рдЖрд╡ाрдЬ़ рдоें) рд╣ाँ рддो рдмैрди... рдЖрдкрдиे рдмрддाрдУ рдирд╣ीं, рдХрд╣ाँ рд╕े рдЖрдИ рд╣ैं рдЖрдк?

​рдЧुрдб्рдбी: (рдЖँрд╕ू рдкोंрдЫрддे рд╣ुрдП) рдмाрдмा, рдоैं рджिрд▓्рд▓ी рд╕े рдЖрдИ рд╣ूँ।

​рдмाрдмा: рджिрд▓्рд▓ी? рдкрд░ рджिрд▓्рд▓ी рдоें рддो рд╣рдоाрдУ рдХोрдК рдирд╣ीं рд░рд╣рдд।

​рдЧुрдб्рдбी: рд░рд╣рддे рд╣ैं рди рдмाрдмा! рдпे рдЬो рдЫोрдЯा рдмрдЪ्рдЪा рд╣ै рдиा, рдпрд╣ी рдмрдб़े рд╣ोрдХрд░ рджिрд▓्рд▓ी рдоें рд░рд╣ेंрдЧे рдФрд░ рд░ेрд▓рд╡े рдоें рдиौрдХрд░ी рдХрд░ेंрдЧे। рд╣рдоाрд░े рджाрджाрдЬी!

​рдмाрдмा: (рдЪौंрдХрдХрд░, рдЕрд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд╕े рд╣ंрд╕рддे рд╣ुрдП) рдЖрдк рдХрдЗрд╕ी рдмाрдд рдХрд░ рд░рдИं? рд╣рдоाрдУ рдЫрд╣ рд╕ाрд▓ рдХो рдоौрдб़ा рдЖрдкрдХो рджाрджा рдХैрд╕े рд╣ो рд╕рдХрддा? рдФрд░ рдЖрдк рдХрд╣ рд░рд╣ी рд╣ैं рдХि рд░ेрд▓рд╡े рдоें рдиौрдХрд░ी рдХрд░рдд? рд░ेрд▓рд╡े рдоें рддो 'рд╣рдо' рдиौрдХрд░ी рдХрд░рдд рд╣ैं рдИ рдмрдЦрдд!

​рдЧुрдб्рдбी: рдмाрдмा, рдЖрдк рдоुрдЭे рдЗрд╕рд▓िрдП рдирд╣ीं рдкрд╣рдЪाрди рд░рд╣े рдХ्рдпोंрдХि рдоैं рддीрди рдкीрдв़ी рдЖрдЧे рд╕े рдЖрдИ рд╣ूँ। рднрд╡िрд╖्рдп рд╕े! рдоैंрдиे рдЖрдкрдХो рд╕िрд░्рдл рддрд╕्рд╡ीрд░ рдоें рджेрдЦा рд╣ै।

​рдмाрдИ: (рджूрд░ рд╕े рдирд╣рд▓ाрддे рд╣ुрдП рдЬ़ोрд░ рд╕े рдЪिрд▓्рд▓ाрдХрд░) рдП рд╕ुрдиो рдЬी! рднोрдд рдмाрддें рд╣ो рдЧрдИं। рдЗрди рджेрд╡ी рдЬी рд╕ैं рдХрд╣ो рдХि рдмाрдпрд░ें рдЬाрдПँ (рдмाрд╣рд░ рдЬाрдПं)। рд╕рдмेрд░े-рд╕рдмेрд░े рджिрдоाрдЧ рдЦрд░ाрдм рдХрд░ рд░рдИं।

​рдмाрдмा: (рд╕рдЦ्рддी рд╕े) рдмैрди... рд╣рдоाрдП рдоौрдб़ा рдиे рдХिрд╡ाрдб़ рдЦोрд▓ рджрдП, рдКрдиे рдЬाрдиी рдХि рдКрдХी рдЬिрдЬ्рдЬी рдЖрдИं। рдмрдб़ी рдЧрд▓рддी рд╣ो рдЧрдИ рд╣рдорд╕े। рдЕрдм рдЖрдк рдХृрдкा рдХрд░рдХे рдпрд╣ाँ рд╕े рдЬाрдУ।

​рдЧुрдб्рдбी: (рд╣рддाрд╢ рд╣ोрдХрд░) рдирд╣ीं рдмाрдмा! рдк्рд▓ीрдЬ рдоेрд░ी рдмाрдд рд╕ुрдиो। рдоैं рдЬाрдирддी рд╣ूँ рдЖрдк рдоेрд░ी рдмाрдд рдкрд░ рднрд░ोрд╕ा рдирд╣ीं рдХрд░ेंрдЧे। рдЖрдкрдХी рдЬрдЧрд╣ рдоैं рд╣ोрддी рддो рдоैं рднी рдирд╣ीं рдХрд░рддी। рд▓ेрдХिрди... рд▓ेрдХिрди рдоेрд░े рдкाрд╕ рдПрдХ рд╕рдмूрдд рд╣ै।

​[ рдХрдкрдб़े рдХी рдЬेрдм рд╕े рдХाрдЧрдЬ/рдлोрдЯो рдиिрдХाрд▓рдиे рдХी рд╕рд░рд╕рд░ाрд╣рдЯ рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़।]

​рдЧुрдб्рдбी: рдоुрдЭे рдоाрдл़ рдХрд░рдиा, рдкрд░ рдЗрд╕ рддрд╕्рд╡ीрд░ рдХो рджेрдЦो। рдпрд╣ рддрд╕्рд╡ीрд░ рдоैं рд╣рдоेрд╢ा рдЕрдкрдиे рдкाрд╕ рд░рдЦрддी рд╣ूँ। рдЗрд╕рдоें рдЖрдк рджोрдиों рд╣ैं।

​[рдмाрдмा рдХे рдХрджрдо рдЖрдЧे рдмрдв़рдиे рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़। рдлोрдЯो рд╣ाрде рдоें рд▓ेрдиे рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़।]

​рдЧुрдб्рдбी (рдЖंрддрд░िрдХ рдЖрд╡ाрдЬ़): рдмाрдмा рдиे рдЕрдЪрд░рдЬ рд╕े рд╡рд╣ рддрд╕्рд╡ीрд░ рдЕрдкрдиे рд╣ाрде рдоें рд▓ी। рдЙрд╕ рддрд╕्рд╡ीрд░ рдоें рдмाрдмा рдФрд░ рдмाрдИ рдХा рдЪेрд╣рд░ा рд╣ूрдмрд╣ू рдеा, рдмрд╕ рдЙрдо्рд░ рдХे рдХुрдЫ рдиिрд╢ाрди рдеे। рдмाрдмा рдХे рд╕िрд░ рдкрд░ рдЬрдЯा рдмंрдзी рд╣ुрдИ рдеी। рдЙрдирдХे рдЪेрд╣рд░े рдХे рднाрд╡ рдкрд▓-рдкрд▓ рдмрджрд▓ рд░рд╣े рдеे।

​рдЧुрдб्рдбी: рдмाрдмा... рдХ्рдпा рдЖрдкрдХे рдорди рдоें рд╕ंрди्рдпाрд╕ी рд╣ो рдЬाрдиे рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рдирд╣ीं рд╣ै? рдпрд╣ рдЖрдкрдХे рдХुрдЫ рд╕ाрд▓ों рдХे рдмाрдж рдХी рдлोрдЯो рд╣ै।

​рдмाрдмा: (рдХाँрдкрддी рдЖрд╡ाрдЬ़ рдоें) рд░рдЬрдХूँ... рддрдирдХ рдЗрддै рдЖрдЗрдпो। рдЬौ рджेрдЦो рддрдирдХ...

​[ рдмाрдИ рдХे рддेрдЬ़ рдХрджрдоों рд╕े рдкाрд╕ рдЖрдиे рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़।]

​рдмाрдИ: (рдлोрдЯो рджेрдЦрдХрд░, рд╣ैрд░ाрди рд╣ोрдХрд░, рдлुрд╕рдлुрд╕ाрддे рд╣ुрдП) рдУ рд░ाрдо! рдЬा рддो рдмेрдИ рдзुрддिрдпा (рдзोрддी) рдЖрдП рдЬो рдоेрд▓ा рд╕ैं рджो рд░ुрдкैрдпा рдоें рд▓рдИ рддी! рдУ рдЬो рдХुрд░्рддा рднी рддो рддрдмैं рдХो рдЖрдП। рдкрд░... рдЕрдкрди рдЗрдд्рддे рдмूрдв़े рдХाрдП рд▓рдЧ рд░рдП? рдУ рдЬे рдХिрдд्рддे рд╕ाрд░े рдоोंрдбी-рдоौंрдб़ा (рдмрдЪ्рдЪे) рдЬे рддो рдЕрдкрдиेрдИ рд╕े рд▓рдЧ рд░рдП!

​рдмाрдмा: (рд╕рд╣рдордХрд░ рдЧुрдб्рдбी рд╕े) рдмैрди... рдЖрдк рдХिрддै рд╣ो рдИ рдЪिрдд्рд░ рдоें?

​рдЧुрдб्рдбी: рдмाрдмा, рдоैं рдЗрд╕рдоें рдирд╣ीं рд╣ूँ। рдоेрд░ा рдЬрди्рдо рддो рдЗрд╕ рддрд╕्рд╡ीрд░ рдХे рднी 50 рд╕ाрд▓ рдмाрдж рд╣ुрдЖ рд╣ै।

​[ рднाрд░ी рд╕рд╕्рдкेंрд╕ рдФрд░ рднाрд╡ुрдХ рд╕ंрдЧीрдд]

​рдмाрдмा: (рд╕िрд░ рдкрд░ рд╣ाрде рд░рдЦрдХрд░ рдмैрдардиे рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़) рдУ рд░ाрдо... рддुрдо... рддुрдо рд╣рдоाрдИ рдкрдб़рдкोрддी рд╣ो?

​рдЧुрдб्рдбी: рд╣ाँ рдмाрдмा! рдФрд░ рдмाрдИ... рдЖрдк рдоुрдЭे рдЕрдкрдиी рдмрдб़ी рдмрд╣рди 'рдЬिрдЬ्рдЬी' рдХा рджूрд╕рд░ा рдЬрди्рдо рдХрд╣рддी рд╣ैं рди рднрд╡िрд╖्рдп рдоें?

​рдмाрдИ: (рдЕрдЪाрдирдХ рдлूрдЯ-рдлूрдЯ рдХрд░ рд░ोрддे рд╣ुрдП) рдУ рд░ाрдо! рд╣рдоाрдИ рдмैрди... рд╣рдоाрдИ рдЖँрдЦрди рдХे рд╕ाрдордиे рдЪрд▓ी рдЬै рд╣ै... (рд░ोрдиे рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़)

​рдЧुрдб्рдбी: рдирд╣ीं рдмाрдИ, рд░ोрдУ рдордд। рдЖрдкрдХी рд╡рд╣ी рдмрд╣рди рдоेрд░े рд░ूрдк рдоें рдЖрдкрдХे рд╕ाрдордиे рдЦрдб़ी рд╣ै।

​рдмाрдИ: (рдЖँрд╕ू рдкोंрдЫрддे рд╣ुрдП, рдЧुрдб्рдбी рдХो рджेрдЦрддे рд╣ुрдП) рдмैрди... рдЬिрдЬ्рдЬी рддो рдмिрд▓्рдХुрд▓ рдЖрдк рдЬैрд╕ी рд▓рдЧрддी рд╣ैं। рдмрд╕ рдЖрдкрдХे рдХрдкрдб़ा рдЬाрдиे рдХौрди рдмрди्рди рдХे рд╣ैं। рдмे рддो рдзुрддिрдпा рдкрд╣рдирддी рдФрд░ рдЖрдкрдХा рдмोрд▓рдиा-рдЪाрд▓рдиा рднी рдЕрд▓рдЧ рд╣ै।

​рдмाрдмा: рд╣рдУ рд╕ाँрд╕рдК, рдЬे рддो рдмिрд▓्рдХुрд▓ рдЬिрдЬ्рдЬी рдХी рдмрди्рди рд╣ैं। рдмрд╕ рдмाрд░ (рдмाрд▓) рдФрд░ рдХрдкрдб़рди рдХी рдмрдиाрд╡рдЯ рдЕрд▓рдЧ рд╣ै। рдЬे рдЪोрдЧा (рдХрдкрдб़े) рддो рдЗрддै рдХोрдК рдирдИं рдкрд╣рдирдд।

​рдЧुрдб्рдбी: рдмाрдмा, рдмाрдИ... рдоैं рдЖрдк рд▓ोрдЧों рдХे рд╕рдордп рд╕े 70 рдмрд░рд╕ рдЖрдЧे рд╕े рдЖрдИ рд╣ूँ। 'рдЯाрдЗрдо рдЯ्рд░ैрд╡рд▓' рдХрд░рдХे। рддрдм рддрдХ рддो рдкрд╣рдиाрд╡ा рдФрд░ рдмोрд▓ी рдмрджрд▓ рд╣ी рдЬाрдПрдЧी рди? рдкрд░ рдЪेрд╣рд░ा рдФрд░ рдЖрдд्рдоा рддो рд╡рд╣ी рд╣ै।

​рджृрд╢्рдп 4: рдЪрд░рдо рд╕ीрдоा рдФрд░ рдЬाрдЧृрддि

​[ рдЕрдЪाрдирдХ рдоुрдЦ्рдп рджрд░рд╡ाрдЬ़ा рдЦुрд▓рдиे рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़।]

​рдЬिрдЬ्рдЬी (рдмाрд╣рд░ рд╕े рдЖрддे рд╣ुрдП, рдКँрдЪी рдЖрд╡ाрдЬ़ рдоें): рдП рд░рдЬрдХूँ! рдХिрддै рд╣ो? рддрдирдХ рдПрдХ рдЧिрд▓ाрд╕ рдкाрдиी рддो рдкिрдпाрдУ, рдмрдб़ो рдШाрдо (рдзूрдк) рд╣ै рдмाрдпрд░ें।

​рдЧुрдб्рдбी (рдЖंрддрд░िрдХ рдЖрд╡ाрдЬ़): рдоैंрдиे рдоुрдб़рдХрд░ рджेрдЦा, рддो рджрд░рд╡ाрдЬ़े рдкрд░ рдЬो рдорд╣िрд▓ा рдЦрдб़ी рдеी, рдЙрд╕े рджेрдЦрдХрд░ рдоेрд░े рд╣ोрд╢ рдЙрдб़ рдЧрдП। рд╡рд╣ рд╣ूрдмрд╣ू рдоेрд░ी рд╣ी рдкрд░рдЫाрдИं рдеी। рдоेрд░ी рд╣рдорд╢рдХ्рд▓! рдоुрдЭे рджेрдЦрдХрд░ рд╡рд╣ рд╡рд╣ीं рдаिрдардХ рдЧрдИ।

​рдЬिрдЬ्рдЬी: (рдЪौंрдХрдХрд░) рдР... рдЬे рдХो рдЖрдП? рдкैрд▓ा рддो рдХрднрдК рдирд╣ीं рджेрдЦो рдЗрди्рд╣ें?

​рдмाрдмा: (рдЖрд╢्рдЪрд░्рдп рд╕े рдЪिрд▓्рд▓ाрддे рд╣ुрдП) рдПрдХ рджрдо рдбिрдЯ्рдЯो! рдмिрд▓्рдХुрд▓ рдПрдХ рдЬैрд╕ी!

​рдмाрдИ: (рдЙрдд्рд╕ाрд╣ рдФрд░ рдЕрдЪрд░рдЬ рдоें) рдУ рд░ाрдо, рдЬा рдХैрд╕ी рдЕрдирд╣ोрдиी! рдЬिрдЬ्рдЬी... рдЬे рддुрдоाрдУ рдЕрдЧрд▓ो рдЬрдирдо рдЖрдПं! 'рдЯिрд░ेрдмрд▓' рд╕ैं рдЖрдИं рд╣ैं рднрд╡िрд╖्рдп рд╕े!

​рдЬिрдЬ्рдЬी: (рд╣ँрд╕рддे рд╣ुрдП) рд░рдЬрдХूँ, рддैं рдкाрдЧрд▓ рд╣ो рдЧрдИ рдХा? рдЕрдмै рддो рд╣рдо рдЬे рдаाрдб़े (рдЬिंрджा рдЦрдб़े) рд╣ैं, рддैрдиे рд╣рдоाрдУ рджूрд╕рд░ो рдЬрди्рдордИ рдХрд░ा рджрдУ?

​рдмाрдИ: рд╣рдордиे рдХрдЫू рдирд╣ीं рдХрд░ाрдУ рдЬिрдЬ्рдЬी। рдЬे рднौрдд рдЖрдЧे рд╕े рдЖрдИं। рдоिрд▓ा рд▓ो рдЕрдкрдиी рд╕рдХрд▓, рдмेрдИ рдХी рдмेрдИ рд╣ै! рдмрд╕ рдХрдкрдб़ा рдФрд░ рдмोрд▓ी рдЕрд▓рдЧ рд╣ैं।

​[рднाрд╡ुрдХ рдФрд░ рд░рд╣рд╕्рдпрдордпी рд╕ंрдЧीрдд рдХा рдЙрднाрд░]

​рдмाрдмा: (рд╕ोрдЪрддे рд╣ुрдП) рдкрд░... рдЕрдм рддрдХ рддो рдХोрдК рдЕрддीрдд рдоें рд▓ौрдЯ рдХे рдирдИं рдЖрдпो। рдЖрдк рдХैрд╕े рд▓ौрдЯ рдЖрдИं? рд╣рдо рдХैрд╕े рдХрд░ рд▓ें рдмिрд╕्рд╡ाрд╕? рдФрд░ рдЬो 'рдЯिрд░ेрдмрд▓' рдЖрдк рдмрддा рд░рд╣ी рд╣ो, рдХा рд╡ो рдХोрдирдК 'рдЯिрд░ेрди' (рдЯ्рд░ेрди) рд╣ै? рд╣рдордиे рддो рдирдИं рд╕ुрдиो рдРрд╕ी рдЯिрд░ेрди рдХे рдмाрд░े рдоें... рдмрддा рджो, рд╕ो рд╣рдордИं рдкाँрд╡ рдкрд░ рдЖрдПं рддрдирдХ рдЕрдкрдиे рдкुрд░рдЦрди рдХे।

​рдЧुрдб्рдбी: (рдоुрд╕्рдХुрд░ाрддे рд╣ुрдП, рдЖँрдЦों рдоें рдЖँрд╕ू) рдирд╣ीं рдмाрдмा, рдпрд╣ рдХोрдИ рдЯ्рд░ेрди рдирд╣ीं рд╣ै। рдФрд░ рдоुрдЭे рд╕рдЪ рдоें рдирд╣ीं рдкрддा рдХि рдоैं рдпрд╣ाँ рдХैрд╕े рдЖрдИ। рдпрд╣ рд╕рдкрдиा рд╣ै рдпा рд╕рдЪ, рдоैं рдирд╣ीं рдЬाрдирддी। рдмрд╕ рдоेрд░े рдорди рдоें рдЕрдкрдиे рдкूрд░्рд╡рдЬों рд╕े рдоिрд▓рдиे рдХी, рдЖрдк рд╕рдмрдХो рджेрдЦрдиे рдХी рдмрд╣ुрдд рддीрд╡्рд░ рдЗрдЪ्рдЫा рдеी... рд╢ाрдпрдж рдЗрд╕ीрд▓िрдП।

​рдЬिрдЬ्рдЬी: (рднाрд╡ुрдХ рд╣ोрдХрд░, рдЧुрдб्рдбी рдХे рдХрд░ीрдм рдЖрддे рд╣ुрдП) рд╣ै рддो рдЕрдирд╣ोрдиी... рдкрд░ рдорд╣ाрдмीрд░ рдмрдм्рдмा рдХा рдирдИं рдХрд░ рд╕рдХрдд! рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рд╣рдоाрдУ рджूрд╕рд░ो рдЬрдирдо рд╣ो, рддो рд╣рдоाрдпे рдорддाрдИ-рдмाрдк рдХा рдлोрдЯो рд╣ै рдХा рдЖрдкрдХे рдкाрд╕?

​рдЧुрдб्рдбी: рдирд╣ीं рдЬिрдЬ्рдЬी, рдЙрдирдХा рдлोрдЯो рдирд╣ीं рд╣ै। рдоैं рддो рдЖрдЧрд░ा рдЬा рд░рд╣ी рдеी рдЯ्рд░ेрди рд╕े, рдФрд░ рд░ाрд╕्рддा рднूрд▓рдХрд░ рдЬाрдиे рдХैрд╕े рдпрд╣ाँ рдЖ рдЧрдИ। рд▓ेрдХिрди рдЖрдк рд╕рдмрд╕े рдоिрд▓рдХрд░ рдоेрд░ी рдЖрдд्рдоा рддृрдк्рдд рд╣ो рдЧрдИ।

​[ рдмрдЪ्рдЪे рдХे рдЫोрдЯे-рдЫोрдЯे рдХрджрдоों рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़ рдкाрд╕ рдЖрдиे рдХी।]

​рдмрдЪ्рдЪा (рдЫोрдЯा рджाрджाрдЬी): (рдЧुрдб्рдбी рдХा рд╣ाрде рдкрдХрдб़рддे рд╣ुрдП рдоाрд╕ूрдоिрдпрдд рд╕े) рд╣рдордиे рднी рддुрдо्рд╣ें рдкрд╣рдЪाрди рд▓рдУ!

​рдЧुрдб्рдбी (рдЖंрддрд░िрдХ рдЖрд╡ाрдЬ़): рдЙрд╕ рдЫोрдЯे рд╕े рдмрдЪ्рдЪे рдХे рдоुँрд╣ рд╕े рдпрд╣ рд╕ुрдирддे рд╣ी рд▓рдЧा рдЬैрд╕े рдоेрд░ी рджुрдиिрдпा рдмрджрд▓ рдЧрдИ। рд╕рдм рд▓ोрдЧ рдоुрдЭे рдШेрд░рдХрд░ рдмैрда рдЧрдП। рдмाрдмा рдоेрд░े рд╕िрд░ рдкрд░ рд╣ाрде рдлेрд░ рд░рд╣े рдеे, рдмाрдИ рдЕрдкрдиी рдзोрддी рдХे рдЫोрд░ рд╕े рдоेрд░े рдЖँрд╕ू рдкोंрдЫ рд░рд╣ी рдеीं। рдФрд░ рдЬिрдЬ्рдЬी рдоुрд╕्рдХुрд░ा рд░рд╣ी рдеीं। рддрднी рд╡рд╣ рдЫोрдЯा рдмрдЪ्рдЪा рдЙрдаा рдФрд░ рдордЯрдХे рд╕े рдкाрдиी рдХा рдЧिрд▓ाрд╕ рд▓े рдЖрдпा।

​рдмрдЪ्рдЪा: рд▓ो... рдкाрдиी рдкी рд▓ो। рдЙрдаो... рдкाрдиी рдкी рд▓ो...

​рдордо्рдоी рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़ (рдЧूँрдЬрддे рд╣ुрдП, рдмैрдХрдЧ्рд░ाрдЙंрдб рд╕े рдЖрддी рд╣ुрдИ): рдЧुрдб्рдбी... рдЙрдаो! рд▓ो рдкाрдиी рдкी рд▓ो...

​рджृрд╢्рдп 5: рдЙрдкрд╕ंрд╣ाрд░ 

​[: рдЕрдЪाрдирдХ рдЯ्рд░ेрди рдХी рддेрдЬ़ 'рдЫुрдХ-рдЫुрдХ' рдФрд░ рд╣ॉрд░्рди рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़ рд╡ाрдкрд╕ рд▓ौрдЯрддी рд╣ै। рдЦिрдб़рдХी рдХे рдмाрд╣рд░ рдХी рд╣рд╡ा рдХा рд╢ोрд░।]

​рдЧुрдб्рдбी: (рдЕрдЪाрдирдХ рд╣рдб़рдмрдб़ाрдХрд░ рдЖँрдЦें рдЦोрд▓рдиे рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़, рдЧрд╣рд░ी рд╕ाँрд╕ рд▓ेрдиा) рдЖंрд╣...!

​[ рд╕्рдЯीрд▓ рдХे рдЧिрд▓ाрд╕ рдХी рдЦрдирдЦрдиाрд╣рдЯ।]

​рдордо्рдоी: (рдк्рдпाрд░ рд╕े рдбाँрдЯрддे рд╣ुрдП) рдХ्рдпा рд╕рдкрдиा рджेрдЦ рд▓िрдпा рдЧुрдб्рдбी? рдиींрдж рдоें 'рдкाрдиी-рдкाрдиी' рдХ्рдпों рдЪिрд▓्рд▓ा рд░рд╣ी рдеी? рд▓ो, рдкिрдпो рдЕрдм рдкाрдиी!

​рдЧुрдб्рдбी: (рдЕрд╡ाрдХ рд╣ोрдХрд░, рдЦुрдж рд╕े) рдУрд╣... рддो рдХ्рдпा рд╡рд╣ рд╕рдм рд╕рдЪ рдоें рдПрдХ рд╕рдкрдиा рдеा? рдЯ्рд░ेрди рдХा рд╕рдлрд░... рд╕рдкрдиे рдоें рд╡рд╣ рд▓рдб़рдХी... рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдкрд░рджाрджा, рдкрд░рджाрджी рдФрд░ рдкूрд░्рд╡рдЬों рд╕े рдоिрд▓рдиा?

​рдордо्рдоी: рдХ्рдпा рд╣ुрдЖ? рдРрд╕े рдХ्рдпा рд╕ोрдЪ рд░рд╣ी рд╣ै? рдкाрдиी рдХा рдЧिрд▓ाрд╕ рдкрдХрдб़।

​рдЧुрдб्рдбी: (рдзीрдоी рдЖрд╡ाрдЬ़ рдоें) рд╣ाँ рдордо्рдоी... рд▓ाрдУ।

​[ рдкाрдиी рдкीрдиे рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़।]

​рдЧुрдб्рдбी (рдЖंрддрд░िрдХ рдЖрд╡ाрдЬ़): рдоैंрдиे рдкाрдиी рдХा рдЧिрд▓ाрд╕ рддो рд▓े рд▓िрдпा, рдкрд░ рдоेрд░ा рджिрд▓ рдЕрднी рднी рдЙрд╕ी рдЖँрдЧрди рдоें рдЫूрдЯे рдЙрди рд╣ाрдеों рдХो рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░ рд░рд╣ा рдеा। рдмाрдИ рдХा рдкрд▓्рд▓ू, рдмाрдмा рдХी рд╕рдЦ्рдд рдкрд░ рдк्рдпाрд░ рднрд░ी рдЖрд╡ाрдЬ़, рдЬिрдЬ्рдЬी рдХा рдоुрд╕्рдХुрд░ाрддा рдЪेрд╣рд░ा... рдФрд░ рд╡рд╣ рдЫोрдЯा рд╕ा рдмрдЪ्рдЪा।

 рд▓ोрдЧ рдХрд╣рддे рд╣ैं рдЗрдЪ्рдЫाрдУं рдоें рджрдо рд╣ो рддो рд░ाрд╕्рддे рдЦुрдж рдмрди рдЬाрддे рд╣ैं। рдХ्рдпा рдкрддा рд╕рдордп рдХी рд╕ीрдоाрдУं рдХो рд▓ांрдШрдХрд░ рдоेрд░ी рдЖрдд्рдоा рд╕рдЪ рдоें рдЕрдкрдиे рдкुрд░рдЦों рд╕े рдоिрд▓ рдЖрдИ рдеी। рдХुрдЫ рдЖрдЧे... рдХुрдЫ рдкीрдЫे।

​[рдЯ्рд░ेрди рдХा рд╣ॉрд░्рди рдФрд░ рдПрдХ рдЦूрдмрд╕ूрд░рдд, рд╡िрджाрдИ рдХा рд╕ंрдЧीрдд рдзीрд░े-рдзीрд░े рддीрд╡्рд░ рд╣ोрдХрд░ рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै।]

​рд╕рдоाрдк्рдд

рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░, 22 рдордИ 2026

рджेрд╣ рдФрд░ рдорди

 рдорди рдХी рдЪाрд▓ рдХो 

 рдКँрдЪे рдЖрд╕рдоाрди рдХो 

рдПрдХ-рдПрдХ рд╕ांрд╕ рдЬрддा-рдЬрддा рдХे рднрд░рддी

рдпрд╣ рд╕्рд╡ाрд░्рдеी рджेрд╣

рди рддो рд╕рдордЭ рдкाрддी рд╣ै 

рди рдЙрд╕рдХे рд╕ाрде рдЪрд▓ рд╣ी рдкाрддी рд╣ै 

рдХुрдЫ рдХрд░ рдкाрддी рд╣ै рддो рдмрд╕ 

рд╕ांрд╕ рдХो рдЙрд╕ाँрд╕ рдмрдиा 

рдиिःрд╢्рд╡ाрд╕ рдХी рдУрд░ рдмрдв़рддे рдЬाрдиा рдзीрд░े-рдзीрд░े. .

рдФрд░ рдорди рдХे рдкंрдЦ рдХाрдЯрдиे рдХी 

рд╕ौ рддрд░рдХीрдмें рд▓рдЧाрдиा, 

рдЙрд╕े рд╣ैрд░ाрди рдкрд░ेрд╢ाрди рдХрд░ рддोрдб़рддे рдЬाрдиा, рдорд╕рд▓рддे рдЬाрдиा 

рдЙрдл!! рдпे рд╣ृрджрдп рд░рдЦрдиे рдХा рджंрдн рднрд░рддी

рд╣ृрджрдп рд╣ीрди рдиिрд╖्рдаुрд░ рджेрд╣ !

рдЗрд╕рдХी рдЧिрд░рдл्рдд рд╕े рддो рдмेрд╣рддрд░ рд╣ै 

рд╕िрд░्рдл рдЖрдд्рдоा рд╣ो рдЬाрдиा 

рджेрд╣ рдХी рдЗрд╕ рдк्рд░рдкंрдЪी рджुрдиिрдпा рдоें

рджेрд╣ рд╣ीрди рд╣ो рдЬाрдиा

рд╣рд╡ा рдоें рддैрд░ рдХрд░ 

рдЖрдХाрд╢ рдХा рдПрдХ рдЯुрдХрдб़ा рдмрди

рдЖрдХाрд╢ рд╣ो рдЬाрдиा

рдФрд░ рдкा рд▓ेрдиा рдЙрд╕ рдЕрдиंрдд рдХो

рдЬिрд╕рдХे рд▓िрдП рднрдЯрдХрддा-рддрдб़рдкрддा рдеा рдЕрдм рддрдХ рджेрд╣ рдХो рдЬीрддा рдорди  ...

рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░, 30 рдЬрдирд╡рд░ी 2026

рдмुंрджेрд▓рдЦंрдб рдХी рд▓ोрдХ-рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдоें рд░ाрдо


​рдмुंрджेрд▓рдЦंрдб рдХी рдоाрдЯी рдоें рд╢ौрд░्рдп, рдк्рд░ेрдо рдФрд░ рднрдХ्рддि рдХा рдПрдХ рдд्рд░िрдХोрдгीрдп рд╕ंрдЧрдо рдоिрд▓рддा рд╣ै। рдЗрд╕ рдЕंрдЪрд▓ рдХी рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╢्рд╡ाрд╕ рднрдЧрд╡ाрди рд░ाрдо рдХे рдиाрдо рд╕े рд╣ी рдЪрд▓рддी рд╣ै। рдпрд╣ाँ рд░ाрдо рдХेрд╡рд▓ 'рдм्рд░рд╣्рдо' рдХे рдЕрд╡рддाрд░ рдирд╣ीं рд╣ैं, рдмрд▓्рдХि рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рдиिрдпाрдордХ рдФрд░ рд▓ोрдХ-рдЬीрд╡рди рдХे рд╕рдЦा рднी рд╣ैं। рд╡िंрдз्рдп рдкрд░्рд╡рддрдоाрд▓ाрдУं рдХे рдКрдмрдб़-рдЦाрдмрдб़ рд░ाрд╕्рддों рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдмेрддрд╡ा рдХी рд▓рд╣рд░ों рддрдХ, рд░ाрдо рдпрд╣ाँ рдХी рдиिрдд्рдп рдКрд░्рдЬा рд╣ैं। рддुрд▓рд╕ी рдХे 'рдорд░्рдпाрджा рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рд╢्рд░ीрд░ाрдо' рдмुंрджेрд▓рдЦрдг्рдб рдХी рдЧрд▓िрдпों рдоें 'рд░ाрдо рд░ाрдЬा' рдФрд░ 'рдкाрд╣ुрди' (рджाрдоाрдж) рдХे рд░ूрдк рдоें рдк्рд░рддिрд╖्рдаिрдд рд╣ैं।

​ рд▓ोрдХрдХрд╡ि рдИрд╕ुрд░ी: рд░ाрдо рднрдХ्рддि рдХा рд▓ोрдХ-рдЕрднिрд▓ेрдЦ

​рдмुंрджेрд▓ी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рдкुрд░ोрдзा рдИрд╕ुрд░ी (резреорейрео - резрепрежреп рдИ.) рдиे рд░ाрдо рдХो рд▓ोрдХ-рдЬीрд╡рди рдХे рдЕрдд्рдпंрдд рд╕рдоीрдк рд▓ा рдЦреЬा рдХिрдпा рд╣ै। рдИрд╕ुрд░ी рдХी рдлाрдЧें рдмुंрджेрд▓рдЦंрдб рдХे рдЬрдирдоाрдирд╕ рдХा рдХंрдард╣ाрд░ рд╣ैं। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд░ाрдо рдХो рджाрд░्рд╢рдиिрдХ рдЬрдЯिрд▓рддा рд╕े рдоुрдХ्рдд рдХрд░ рд╕рд╣рдЬ рд▓ोрдХ-рдмोрд▓ी рдоें рдвाрд▓ рджिрдпा рд╣ै। ​рдИрд╕ुрд░ी рдХे рд▓िрдП рд░ाрдо рдХा рдиाрдо рдХेрд╡рд▓ рдЬрдк рдХा рд╡िрд╖рдп рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЬीрд╡рди рдХी рд╕рднी рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХा рд╕рдоाрдзाрди рд╣ै। рд╡े рдПрдХ рдлाрдЧ рдоें рдХрд╣рддे рд╣ैं:

рд▓ै рдмौ рд░ाрдо рдиाрдо рд╣ै рд╕рдЪ्рдЪा, рд▓рдЧै рди рдЬрдо рдХौ рджрдЪ्рдЪा!


рдПрдХ рдЕрди्рдп рдлाрдЧ рдоें рдХрд╣рддे рд╣ैं-

​"рд░ाрдо рдиाрдо рдХी рдУрд╖рдзि рдЦрдЗрдпो, рдФрд░ рджрд╡ा рдирдЗँ рдЪрдЗрдпो।

рдХाрдп рдХों рдлिрд░рдд рдбाрд░ рдбाрд░ рднрдЗрдпा, рдЬрдб़ рдХों рдкрдХрдб़े рд░рдЗрдпो।"

​(рд╕рди्рджрд░्рдн: рдИрд╕ुрд░ी рдк्рд░рдХाрд╢, рд╕ं. рдХृрд╖्рдгाрдиंрдж рдЧुрдк्рдд)

рдпрд╣ाँ рдИрд╕ुрд░ी рдиे 'рдЬреЬ' рд╢рдм्рдж рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा рд╣ै। рдмुंрджेрд▓рдЦंрдб рдХे рд╕рдоाрдЬ рдХे рд▓िрдП рд░ाрдо рдЬреЬ рд╣ैं। рдИрд╕ुрд░ी рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рддे рд╣ैं рдХि рдмिрдиा рдХेंрдж्рд░ (рд░ाрдо) рдХे, рд╢ाрдЦाрдУं (рд╕ांрд╕ाрд░िрдХ рд╕ुрдЦ) рдХा рдХोрдИ рдоूрд▓्рдп рдирд╣ीं рд╣ै। рдпрд╣ рджрд░्рд╢рди рдмुंрджेрд▓рдЦंрдбी рд╡ैрд░ाрдЧ्рдп рдФрд░ рд╕рд╣рдЬрддा рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै।

​ рдЧृрд╣рд╕्рде рдЬीрд╡рди рдХे рдЖрджрд░्рд╢ рд░ाрдо

​рдИрд╕ुрд░ी рдиे рд░ाрдо рдФрд░ рд╕ीрддा рдХे рдк्рд░ेрдо рдХो рдмुंрджेрд▓ी рдЧृрд╣рд╕्рде рдЬीрд╡рди рдХे рдЖрджрд░्рд╢ рдХे рд░ूрдк рдоें рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХिрдпा। рдЙрдирдХी рдлाрдЧों рдоें рд░ाрдо-рд╕ीрддा рдХा рд╡िрд╡ाрд╣ рдмुंрджेрд▓рдЦंрдб рдХे рдХिрд╕ी рд╕ाрдоंрдд рдпा рдЬрдоींрджाрд░ рдХे рд╡िрд╡ाрд╣ рдЬैрд╕ा рдк्рд░рддीрдд рд╣ोрддा рд╣ै:

​"рд▓рдЧрдд рдордиोрд╣рд░ рдЬोрд░ी рд╕िрдпा-рд░ाрдо рдХी, рдиिрд░рдЦрдд рдиैрди рд╕िрд╣ाрдиे।"

​рдУрд░рдЫा: рдЬрд╣ाँ рд░ाрдо 'рд╕рд░рдХाрд░' рд╣ैं

​рдмुंрджेрд▓рдЦंрдб рдХी рд▓ोрдХ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХा рд╕рдмрд╕े рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдкрдХ्рд╖ рдУрд░рдЫा рд╣ै। рдпрд╣ाँ рд░ाрдо 'рднрдЧрд╡ाрди' рддो рд╣ैं рдкрд░ 'рд░ाрдЬा' рднी рд╣ैं। рдорд╣ाрд░ाрдиी рдХुंрдЕрд░ рдЧрдгेрд╢ рдХी рдЕрдпोрдз्рдпा рдпाрдд्рд░ा рдФрд░ рд░ाрдо рдХो 'рдмाрд▓ рд░ूрдк' рдоें рдУрд░рдЫा рд▓ाрдиे рдХी рдХрдеा рдмुंрджेрд▓ी рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХा рдЧौрд░рд╡ рд╣ै। рдУрд░рдЫा рд╣ी рд╡рд╣ рд╕्рдеाрди рд╣ै рдЬрд╣ाँ рд░ाрдо 'рдкुрд╖्рдп рдирдХ्рд╖рдд्рд░' рдоें рдЖрдП рдФрд░ рд░ाрдиी рдХे рдорд╣рд▓ рдХो рд╣ी рдЕрдкрдиा рд╕्рдеाрдпी рдиिрд╡ाрд╕ рдмрдиाрдпा। рдРрд╕ा рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рд░ाрдо рдЬी рдХी рддीрди рд╢рд░्рддें рдеीं- 1- рдоैं рдХेрд╡рд▓ рдкुрд╖्рдп рдирдХ्рд╖рдд्рд░ рдоें рд╣ी рдпाрдд्рд░ा рдХрд░ूँрдЧा। 2- рдПрдХ рдмाрд░ рдЬрд╣ाँ рд╕्рдеाрдкिрдд рд╣ो рдЧрдпा, рд╡рд╣ाँ рд╕े рдирд╣ीं рдЙрдаूंрдЧा। 3- рдЬिрд╕ рдирдЧрд░ рдоें рд░рд╣ूँрдЧा рд╡рд╣ाँ рдоेрд░ा рд╣ी рд░ाрдЬ рд╣ोрдЧा। рдХрд╣рддे рд╣ैं рд░ाрдиी рдиे рд░ाрдо рдЬी рдХे рд▓िрдП рдмрдб़ा рд╕ुंрджрд░ рдорд╣рд▓ рдмрдирд╡ाрдпा рдеा, рдРрд╕ा рдХि рдЙрдирдХे рдорд╣рд▓ рдХी рдЦिрдб़рдХी рд╕े рд╡े рд░ाрдо рдЬी рдХे рдмाрд▓ рд░ूрдк рдХा рджрд░्рд╢рди рдХрд░ рд╕рдХें। рдкрд░ рд░ाрдо рдЬी рдХी рдХुрдЫ рдФрд░ рд╣ी рдЗрдЪ्рдЫा рдеी। рд░ाрдиी рд░ाрдо рдЬी рдХी рд╢рд░्рддें рднूрд▓ рдЧрдИं рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рд░рд╕ोрдИ рдоें рдард╣рд░ा рджिрдпा। рдмрд╕ рдлिрд░ рд╡рд╣ीं рдЙрдирдХा рдоंрджिрд░ рдмрди рдЧрдпा। 

 'рдЧाрд░्рдб рдСрдл рдСрдирд░' рдХा рд╕рдоाрдЬрд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рдорд╣рдд्рд╡

​рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕ंрднрд╡рддः рдпрд╣ рдПрдХрдоाрдд्рд░ рд╕्рдеाрди рд╣ै рдЬрд╣ाँ рдкुрд▓िрд╕ рдмрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рднрдЧрд╡ाрди рдХो рдЪाрд░ рдмाрд░ рд╕рд▓ाрдоी (Salute) рджी рдЬाрддी рд╣ै। рдпрд╣ рдк्рд░рдоाрдгिрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рдпрд╣ाँ рд░ाрдо 'рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ' рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде 'рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ' рд╕рдд्рддा рдХे рднी рдХेंрдж्рд░ рд╣ैं। рдмुंрджेрд▓рдЦंрдбी рдоाрдирд╕ рдоाрдирддा рд╣ै рдХि рд░ाрдо рджिрди рдоें рдУрд░рдЫा рдоें рд░ाрдЬ्рдп рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рд░ाрдд्рд░ि рд╡िрд╢्рд░ाрдо рдХे рд▓िрдП рдЕрдпोрдз्рдпा рдЬाрддे рд╣ैं। рдЗрд╕ рдоाрди्рдпрддा рдиे рдмुंрджेрд▓рдЦंрдб рдХो рдЕрдпोрдз्рдпा рдХा 'рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╡िрд╕्рддाрд░' рдмрдиा рджिрдпा рд╣ै।

​ рд╕ोрд╣рд░ рдФрд░ рдмрдзाрдИ 

​рдмрдЪ्рдЪे рдХे рдЬрди्рдо рдкрд░ рдЧाрдП рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рд╕ोрд╣рд░ों рдоें рд░ाрдо рдХा рдЖрд╣्рд╡ाрди рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рд░ाрдо рдХे рдЬрди्рдо рдХी рдЦुрд╢ी рдмुंрджेрд▓ी рдорд╣िрд▓ाрдПँ рдЕрдкрдиे рдШрд░ рдХी рдЦुрд╢ी рдХी рддрд░рд╣ рдордиाрддी рд╣ैं:

​"рд░ाрдо рдХो рдЬрди्рдо рднрдУ рдУрд░рдЫा рдоें, рдЖрдиंрдж рд╣ोрдд рдмрдзाрдИ।"

​ рдЧाрд░ी рдкрд░ंрдкрд░ा

​рд╡िрд╡ाрд╣ рдХे рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рд░ाрдо рдХो 'рдкाрд╣ुрди' (рджाрдоाрдж) рдХे рд░ूрдк рдоें рдЕрдд्рдпंрдд рдоीрдаी рдЧाрд▓िрдпाँ рджी рдЬाрддी рд╣ैं। рдпрд╣ 'рд╕рдЦ्рдп рднाрд╡' рдХी рдкрд░ाрдХाрд╖्рдаा рд╣ै।

​"рдоोрд░े рд░ाрдо рд▓рд▓ा рдХो рдирдЬрд░ рд▓рдЧै рдиैрдпा, рддिрд▓рдХ рдЪреЭे рд░рдШुрдкрддि рдХो।"

рдмुंрджेрд▓ी рд░ाрдорд▓ीрд▓ा

​рдмुंрджेрд▓рдЦंрдб рдХी рд░ाрдорд▓ीрд▓ा рдХेрд╡рд▓ рдиाрдЯрдХ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ 'рд╕ाрдоुрджाрдпिрдХ рдЙрдд्рд╕рд╡' рд╣ै। рдпрд╣ाँ рд░ाрдорд▓ीрд▓ा рдХे рдоंрдЪрди рдХी рдЕрдкрдиी рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд╢ैрд▓िрдпाँ рд╣ैं।

​рд╕्рдеाрдиीрдп рдоंрдЪрди рдФрд░ рд╕ंрд╡ाрдж: рдпрд╣ाँ рд╕ंрд╡ाрджों рд╕े рдЕрдзिрдХ 'рдкрджों' рдФрд░ 'рджोрд╣ों' рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рд╣ै। рдкाрдд्рд░ рдЕрдХ्рд╕рд░ рдмुंрджेрд▓ी рднाрд╖ा рдХे рдкुрдЯ рдХे рд╕ाрде рдЕрд╡рдзी рд╕ंрд╡ाрдж рдмोрд▓рддे рд╣ैं।

​рдкाрдд्рд░ों рдХी рдкрд╡िрдд्рд░рддा: рд░ाрдо, рд▓рдХ्рд╖्рдордг рдФрд░ рд╕ीрддा рдмрдирдиे рд╡ाрд▓े рдмाрд▓рдХों рдХो 'рд╕्рд╡рд░ूрдк' рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рд▓ीрд▓ा рдХे рджौрд░ाрди рдкूрд░ा рдЧाँрд╡ рдЙрдирдХे рдЪрд░рдгों рдоें рдЭुрдХрддा рд╣ै। рдпрд╣ рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै рдХि рд▓ोрдХ рдиे 'рдХрд▓ा' рдФрд░ 'рдИрд╢्рд╡рд░' рдХे рдмीрдЪ рдХी рджूрд░ी рд╕рдоाрдк्рдд рдХрд░ рджी рд╣ै।

​рдиेрдкрде्рдп рдХी рднूрдоिрдХा: рд░ाрдорд▓ीрд▓ा рдХे рдкрд░्рджे, рд╡ेрд╢рднूрд╖ा рдФрд░ рдоुрдХुрдЯ рд╕्рдеाрдиीрдп рдХाрд░ीрдЧрд░ों (рд╕ुрдиाрд░, рдкрдЯрд╡ा, рдЪिрддрд░े) рдж्рд╡ाрд░ा рдмрдиाрдП рдЬाрддे рд╣ैं, рдЬो рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕рдорд░рд╕рддा рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै।

​ рдмुंрджेрд▓ी рд╢рдм्рджाрд╡рд▓ी рдФрд░ рдоुрд╣ाрд╡рд░ों рдоें рд░ाрдо 

​рдмुंрджेрд▓рдЦंрдбी рднाрд╖ा 'рд░ाрдо' рд╢рдм्рдж рдХे рдмिрдиा рдЕрдкूрд░्рдг рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдХे рджैрдиंрджिрди рдЬीрд╡рди рдоें рд░ाрдо рдПрдХ рд╡िрд╢ेрд╖рдг рдХी рддрд░рд╣ рдк्рд░рдпुрдХ्рдд рд╣ोрддे рд╣ैं:

​рд░ाрдо-рд░ाрдо: рдпрд╣ рдЕрднिрд╡ाрджрди рдХा рдЙрдЪ्рдЪрддрдо рд░ूрдк рд╣ै। рдЗрд╕рдоें 'рд░ाрдо' рдХा рджोрд╣рд░ाрд╡ рдж्рд╡ैрдд рдХो рдоिрдЯाрдХрд░ рдЕрдж्рд╡ैрдд рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХрд░рддा рд╣ै।

​рд░ाрдо-рдиाрдо рдХी рджुрд╣ाрдИ: рдЬрдм рдХोрдИ рд╕рдд्рдп рдмोрд▓рдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ै, рддो рд╡рд╣ рд░ाрдо рдХी рджुрд╣ाрдИ рджेрддा рд╣ै।

​рд░ाрдо-рднрд░ोрд╕े: рдпрд╣ рд╡ाрдХ्рдпांрд╢ рдмुंрджेрд▓рдЦंрдбी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рдЕрдЯूрдЯ рд╢्рд░рдж्рдзा рдФрд░ рд╕ंрдХрдЯ рдХे рд╕рдордп рдзैрд░्рдп рдХा рдкрд░िрдЪाрдпрдХ рд╣ै।

​рд░ाрдо-рд░рдХुрд╕: рдЕрдд्рдпंрдд рд╕ीрдзे рдФрд░ рд╕рд░рд▓ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдпрд╣ाँ 'рд░ाрдо-рд░рдХुрд╕' рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।

​ рдмुंрджेрд▓ी рд▓ोрдХ-рдХрд▓ा

​рджीрд╡ाрд░ी рдиृрдд्рдп 

​рджीрдкाрд╡рд▓ी рдХे рд╕рдордп рдЪрд░рд╡ाрд╣ों (рдпाрджрд╡ рд╕рдоाрдЬ) рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдпा рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рдпрд╣ рдиृрдд्рдп рд╢ौрд░्рдп рдХा рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рд╣ै। рдоोрд░рдкंрдЦ рд▓ेрдХрд░ рдиृрдд्рдп рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े 'рдоौрдиिрдпा' рд░ाрдо рдХी рд╡ाрдирд░ рд╕ेрдиा рдХा рд▓ोрдХ-рдк्рд░рддीрдХ рдоाрдиे рдЬाрддे рд╣ैं। рдЙрдирдХे рджोрд╣ों рдоें рд░ाрдо рдХी рд╡िрдЬрдп рдХा рдЧाрди рд╣ोрддा рд╣ै:

​"рд░ाрдо рдЧрдП рд╡рдирд╡ाрд╕ рдХो, рд▓рдЦрди рдЧрдП рд╣ैं рд╕ाрде।"

​рднिрдд्рддि рдЪिрдд्рд░ 

​рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें 'рдХोрд╣рдмрд░' рдФрд░ 'рдЪौрдХ' рдкूрд░рддे рд╕рдордп рд░ाрдо-рд╕ीрддा рдХे рд╡िрд╡ाрд╣ рдХे рджृрд╢्рдп рджीрд╡ाрд░ рдкрд░ рдЙрдХेрд░े рдЬाрддे рд╣ैं। рдЗрди рдЪिрдд्рд░ों рдоें рд░ाрдо рдЕрдХ्рд╕рд░ рдмुंрджेрд▓ी 'рдЕंрдЧрд░рдЦा' рдФрд░ 'рд╕ाрдлा' рдкрд╣рдиे рджिрдЦाрдИ рджेрддे рд╣ैं।

​рдЪिрдд्рд░рдХूрдЯ

​рдЪिрдд्рд░рдХूрдЯ рд╡рд╣ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╣ै рдЬрд╣ाँ рд░ाрдо рдиे рдЕрдкрдиे рд╡рдирд╡ाрд╕ рдХे рд╕ाреЭे рдЧ्рдпाрд░рд╣ рд╡рд░्рд╖ рдмिрддाрдП। рдпрд╣ाँ рд░ाрдо рдХा 'рд╡рдирд╡ाрд╕ी рд░ूрдк' рд▓ोрдХ рдХा рдЖрджрд░्рд╢ рд╣ै।

​рдХोрд▓-рднीрд▓ рдФрд░ рд░ाрдо: рдпрд╣ाँ рдХी рд▓ोрдХрдХрдеाрдУं рдоें рд░ाрдо рдХोрд▓-рднीрд▓ों рдХे рд╕ाрде рдХंрдж-рдоूрд▓ рдЦाрддे рд╣ैं। рдпрд╣ рдк्рд░рд╕ंрдЧ рдмुंрджेрд▓рдЦंрдб рдоें 'рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕рдорд░рд╕рддा' рдХा рд╕рдмрд╕े рдмреЬा рдЖрдзाрд░ рд╣ै।

​рдИрд╕ुрд░ी рдХा рдЪिрдд्рд░рдХूрдЯ рд╡рд░्рдгрди: рдИрд╕ुрд░ी рдиे рдЕрдкрдиी рдлाрдЧों рдоें рдЪिрдд्рд░рдХूрдЯ рдХी рдорд╣िрдоा рдЧाрддे рд╣ुрдП рдЙрд╕े 'рдоुрдХ्рддि рдХा рдж्рд╡ाрд░' рдмрддाрдпा рд╣ै। рд╡े рд░ाрдо рдХे рд╡рдирд╡ाрд╕ рдХो рдмुंрджेрд▓ी рдЬрдирддा рдХे рд╕ंрдШрд░्рд╖ рд╕े рдЬोреЬрддे рд╣ैं। рддो рд╡рд╣ीं рдЕрд╣िрд▓्рдпा рдк्рд░рд╕ंрдЧ рдХे рд╡िрд╖рдп рдоें рдХрд╣рддे рд╣ैं-

​"рд░ाрдо рдХे рдЪрд░рдирди рдХी рд░рдЬ рдкाрдХे, рдкрдд्рдерд░ рдиाрд░ी рднрдИं।

рдХैрд╕ी рдорд╣िрдоा рдЧाрдКँ рдк्рд░рднु рдХी, рд╕рдм рдмिрдкрджा рдХрдЯ рдЧрдИं।"

рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ ​рдХेрд╡рдЯ рдк्рд░рд╕ंрдЧ, рднрдЧрд╡ाрди рднрдХ्рдд рдХे рдк्рд░ेрдо рдХे рднूрдЦे рд╣ैं। рдЬрдм рдХेрд╡рдЯ рд░ाрдо рдХे рдкैрд░ рдзोрддा рд╣ै, рддो рдИрд╕ुрд░ी рдЙрд╕ рджृрд╢्рдп рдХो рд▓ोрдХ-рд╢्рд░рдж्рдзा рдХी рдЪрд░рдо рдкрд░िрдгрддि рдоाрдирддे рд╣ैं। рдпрд╣ाँ рд░ाрдо рдХा 'рдЕрд╣ंрдХाрд░-рд╢ूрди्рдп' рд╣ोрдиा рдмुंрджेрд▓ी рд▓ोрдХ рдоाрдирд╕ рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддा рд╣ै।

​ рд╡рди рдЧрдорди рдХी рдкीреЬा

​рдИрд╕ुрд░ी рдиे рд░ाрдо рдХे рдиंрдЧे рдкैрд░ рд╡рдиों рдоें рднрдЯрдХрдиे рдХा рдЬो рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рд╣ै, рд╡рд╣ рд╣ृрджрдпрд╡िрджाрд░рдХ рд╣ै। рд╡े рд▓िрдЦрддे рд╣ैं рдХि рдХैрд╕े рдХोрдорд▓ рдЪрд░рдгों рдоें рдХांрдЯे рдЪुрднрддे рд╣ैं, рдЬो рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдмुंрджेрд▓ी рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдХे рджैрдиिрдХ рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХा рдк्рд░рддीрдХ рдмрди рдЬाрддा рд╣ै।

​рд░ाрдо: рдмुंрджेрд▓ी рдиीрддि рдФрд░ рдиैрддिрдХрддा рдХे рд╕्рд░ोрдд

​рдмुंрджेрд▓рдЦंрдб рдоें рд░ाрдо рдХेрд╡рд▓ рдЧीрддों рдоें рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ाँ рдХी рдиीрддिрд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдоें рднी рд╣ैं।

​рдорд░्рдпाрджा рдХा рдкाрд▓рди: "рд░ाрдо рдХी рдорд░्рдпाрджा" рдпрд╣ाँ рдХे рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЖрдЪрд░рдг рдХा рдЙрдЪ्рдЪрддрдо рдоाрдирдХ рд╣ै।

​рди्рдпाрдпрдк्рд░िрдпрддा: рдУрд░рдЫा рдХे рд░ाрдо рд░ाрдЬा рдХे рдХाрд░рдг рдпрд╣ाँ рдХे рд▓ोрдЧों рдоें рди्рдпाрдп рдХे рдк्рд░рддि рдЕрдЯूрдЯ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд╣ै। рд░ाрдо рдХौ рди्рдпाрдС рдпрд╣ाँ рдХे рд▓ोрдЧों рдХी рдЖрд╕्рдеा рд╣ै। "рд░рдШुрдХुрд▓ рд░ीрддि" рдХे рдоुрд╣ाрд╡рд░े рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдпрд╣ाँ рдХा рд▓ोрдХ рдЕрдкрдиी рд╕рдд्рдпрдиिрд╖्рдаा рдХो рдк्рд░рдоाрдгिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХрд░рддा рд╣ै।

​рдмुंрджेрд▓ी рдоुрд╣ाрд╡рд░ों рдоें рд░ाрдо

​"рд░ाрдо рдХो рдорд░ो": рдЬिрд╕рдХा рдХोрдИ рдирд╣ीं рдЙрд╕рдХा рд░ाрдо।

​"рд░ाрдо рдЬी рдХी рдЧैрдпा": рд╕ीрдзा рдФрд░ рднोрд▓ा рд╡्рдпрдХ्рддि।

​"рд░ाрдо-рдХुрдЯैрдпा": рдЕрдирдЪाрд╣ा рдпा рдЕрдк्рд░рдд्рдпाрд╢िрдд рд▓ाрдн। рдпрд╣ рд╢рдм्рджाрд╡рд▓ी рджрд░्рд╢ाрддी рд╣ै рдХि рд░ाрдо рдпрд╣ाँ рдХे рдЕрд╡рдЪेрддрди рдоें рдХिрд╕ рдЧрд╣рд░े рд╕्рддрд░ рддрдХ рд╡िрдж्рдпрдоाрди рд╣ैं।

​ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖: рдЕрд╕्рдоिрддा рдХी рдвाрд▓ рд░ाрдо

​рдмुंрджेрд▓рдЦंрдб рдХी рд▓ोрдХ-рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдоें рд░ाрдо рдПрдХ рдЖрджрд░्рд╢ 'рд▓ोрдХрдиाрдпрдХ' рд╣ैं। рд╡े рдУрд░рдЫा рдоें 'рд░ाрдЬा' рдХे рд░ूрдк рдоें рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рдк्рд░рддीрдХ рд╣ैं, рдЪिрдд्рд░рдХूрдЯ рдоें 'рддрдкрд╕्рд╡ी' рдХे рд░ूрдк рдоें рдд्рдпाрдЧ рдХे рдк्рд░рддीрдХ рд╣ैं, рдФрд░ рдИрд╕ुрд░ी рдХी рдлाрдЧों рдоें 'рд╕рдЦा' рдХे рд░ूрдк рдоें рдк्рд░ेрдо рдХे рдк्рд░рддीрдХ рд╣ैं। рдмुंрджेрд▓рдЦंрдб рдиे рд░ाрдо рдХो рд╢ाрд╕्рдд्рд░ों рдХे рдХрдаिрди рдмंрдзрдиों рд╕े рдиिрдХाрд▓рдХрд░ рдЕрдкрдиे рдЧीрддों, рдЧाрд▓िрдпों рдФрд░ рдоुрд╕्рдХाрдиों рдоें рдмрд╕ाрдпा рд╣ै। рдпрд╣ाँ k рд░ाрдо 'рдмुंрджेрд▓े' рд╣ैं, рдЬो рдпрд╣ाँ рдХी рднाрд╖ा рдмोрд▓рддा рд╣ैं, рдпрд╣ाँ рдХा рд╕ाрдлा рдмाँрдзрддे рд╣ैं рдФрд░ рдпрд╣ाँ рдХे рд▓ोрдЧों рдХे рджुрдЦ-рд╕ुрдЦ рдХे рд╕рд╣рднाрдЧी рд╣ैं। рдЕंрддрддः, рд░ाрдо рдпрд╣ाँ рдХी рдЕрд╕्рдоिрддा рдХी рдвाрд▓ рдФрд░ рд▓ोрдХ-рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХे рдк्рд░ाрдгрддрдд्рд╡ рд╣ैं।

 рд╕рди्рджрд░्рдн рд╕ूрдЪी 

​рез. рдЧुрдк्рдд, рдбॉ. рдирд░्рдорджा рдк्рд░рд╕ाрдж - рдмुंрджेрд▓рдЦंрдб рдХी рд▓ोрдХ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕, рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ рд╣िंрджी рдЧ्рд░ंрде рдЕрдХाрджрдоी, рднोрдкाрд▓।

реи. рдЧुрдк्рдд, рдХृрд╖्рдгाрдиंрдж - рдИрд╕ुрд░ी рдк्рд░рдХाрд╢ (рдИрд╕ुрд░ी рдХी рдлाрдЧों рдХा рд╕ंрдХрд▓рди)।

рей. рдж्рд╡िрд╡ेрджी, рдбॉ. рдЕрдпोрдз्рдпा рдк्рд░рд╕ाрдж - рдмुंрджेрд▓ी рд▓ोрдХ рд╕ाрд╣िрдд्рдп: рдПрдХ рдЕрдз्рдпрдпрди।

рек. рдоिрд╢्рд░, рдбॉ. рднрдЧрд╡ाрдирджाрд╕ - рдмुंрджेрд▓рдЦंрдб рдХी рд▓ोрдХрдХрд▓ाрдПँ рдФрд░ рд░ाрдо рдХрдеा।

рел. рдУрд░рдЫा рдЧрдЬेрдЯिрдпрд░ - рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдПрд╡ं рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдк्рд░рд▓ेрдЦ।

рем. рддिрд╡ाрд░ी, рдбॉ. рд╕िрдпाрд░ाрдо - рд▓ोрдХ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рд╡िрд╡िрдз рдЖрдпाрдо, рд╡ाрдгी рдк्рд░рдХाрд╢рди।

рен. рд╕ांрдХृрдд्рдпाрдпрди, рд░ाрд╣ुрд▓ - рдмुंрджेрд▓рдЦंрдб рдХे рд▓ोрдХрдЧीрдд



рд╢рдиिрд╡ाрд░, 24 рдЬрдирд╡рд░ी 2026

рд╡ैрджिрдХ рдпुрдЧ рдоें рдЧрдгрддंрдд्рд░ рдФрд░ рд╡рд░्рддрдоाрди рднाрд░рддीрдп рдЧрдгрддांрдд्рд░िрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд╡िрд╖рдп рдкрд░ рд╡ाрд░्рддा



 ​рд░ाрдЬрдиीрддि рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХे рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╡िрдорд░्рд╢ рдоें рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рдпрд╣ рдн्рд░ाрдордХ рдзाрд░рдгा рд╕्рдеाрдкिрдд рд░рд╣ी рдХि рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдФрд░ рдЧрдгрддंрдд्рд░ рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгाрдПं рдХेрд╡рд▓ рдЖрдзुрдиिрдХ рдкाрд╢्рдЪाрдд्рдп рдЬрдЧрдд рдХी рджेрди рд╣ैं। рдк्рд░ाрдпः рдПрдеेंрд╕ рдХे рдирдЧрд░-рд░ाрдЬ्рдпों рдХो рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рд╢ाрд╕рди рдХा рдЙрдж्рдЧрдо рд╕्рдерд▓ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै, рдХिंрддु рднाрд░рдд рдХे рдк्рд░ाрдЪीрди рд╡ांрдЧ्рдордп рдХा рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рдФрд░ рдЧंрднीрд░ рдЕрдиुрд╢ीрд▓рди рдЗрд╕ рдФрдкрдиिрд╡ेрд╢िрдХ рдзाрд░рдгा рдХा рддाрд░्рдХिрдХ рдЦंрдбрди рдХрд░рддा рд╣ै। рднाрд░рдд рдХी рд╕рдиाрддрди рд╕рдн्рдпрддा рдоें 'рдЧрдгрддंрдд्рд░' рдХेрд╡рд▓ рд╢ाрд╕рди рдХा рдПрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдФрд░ рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рдЬीрд╡рди-рдкрдж्рдзрддि рд░рд╣ी рд╣ै। рдЛрдЧ्рд╡ेрдж рдХी рдЛрдЪाрдУं рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдЕрдерд░्рд╡рд╡ेрдж рдХे рд╕ूрдХ्рддों рддрдХ, 'рдЬрдирддा рдХे рд╢ाрд╕рди' рдХी рдЧूँрдЬ рд╣реЫाрд░ों рд╡рд░्рд╖ рдкूрд░्рд╡ рд╕े рд╣ी рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╕ुрдиाрдИ рджेрддी рд╣ै। рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд░ाрдЬрдиैрддिрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдирд╣ीं рдеी, рдЕрдкिрддु рдПрдХ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЕрдзिрд╖्рдаाрди рдеा рдЬिрд╕рдиे рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो 'рдЗрдХाрдИ' рдФрд░ рд╕рдоाрдЬ рдХो 'рдЧрдг' рдХे рд░ूрдк рдоें рдкрд░рд╕्рдкрд░ рдЬोреЬा। 'рдЧрдгрддंрдд्рд░' рд╢рдм्рдж рдХी рдЖрдд्рдоा рдЗрд╕рдХे рджो рдШрдЯрдХों— 'рдЧрдг' рдФрд░ 'рддंрдд्рд░' рдоें рд╕рдоाрд╣िрдд рд╣ै। 'рдЧрдг' рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рд╕рдоाрди рд╕्рдеिрддि рдФрд░ рдЕрдзिрдХाрд░ों рд╡ाрд▓े рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХा рд╕рдоुрджाрдп рдФрд░ 'рддंрдд्рд░' рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рд╢ाрд╕рди рдк्рд░рдгाрд▓ी। рдк्рд░ाрдЪीрди рд╡्рдпाрдХрд░рдгрд╡िрдж् рдорд╣рд░्рд╖ि рдкाрдгिрдиि рдиे 'рдЕрд╖्рдЯाрдз्рдпाрдпी' рдоें 'рдЧрдг' рдХो 'рд╕ंрдШ' рдХा рдкрд░्рдпाрдпрд╡ाрдЪी рдмрддाрддे рд╣ुрдП рдЗрд╕े рдПрдХ рдРрд╕ी рд╢ाрд╕рди рдкрдж्рдзрддि рдХे рд░ूрдк рдоें рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХिрдпा рд╣ै рдЬрд╣ाँ рдиिрд░्рдгрдп рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рдорд╣рдд्рдд्рд╡ाрдХांрдХ्рд╖ाрдУं рдХे рдмрдЬाрдп рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рд╡िрд╡ेрдХ рд╕े рд▓िрдП рдЬाрддे рдеे। рдпрд╣ाँ рдк्рд░рднुрд╕рдд्рддा рдХिрд╕ी рдПрдХ рджैрд╡ीрдп рд░ाрдЬा рдоें рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि 'рд▓ोрдХ' рдоें рдиिрд╣िрдд рдеी। рдпрд╣ рд╡рд╣ी рджрд░्рд╢рди рд╣ै рдЬो рдЖрдзुрдиिрдХ рдпुрдЧ рдоें рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХी рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा рдХे рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╢рдм्рджों— "рд╣рдо рднाрд░рдд рдХे рд▓ोрдЧ" (We the People of India) рдоें рдЧूँрдЬрддा рд╣ै। рдпрд╣ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдЗрд╕ рдорд╣ाрди рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕िрдж्рдзांрдд рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд░рд╣ी рд╣ै рдХि рд╕рдд्рддा рдХिрд╕ी рдХी рдиिрдЬी рд╕ंрдкрдд्рддि рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕рдоाрдЬ рдж्рд╡ाрд░ा рд▓ोрдХ-рдХрд▓्рдпाрдг рд╣ेрддु рд╕ौंрдкी рдЧрдИ рдПрдХ рдкрд╡िрдд्рд░ рдзрд░ोрд╣рд░ рд╣ै।

​рд╡ैрджिрдХ рдХाрд▓ рдоें рд╕рдд्рддा рдХा рд╡िрдХेंрдж्рд░ीрдХрд░рдг рддीрди рдЕрдд्рдпंрдд рдк्рд░рднाрд╡ी рд╕ंрд╕्рдеाрдУं рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा, рдЬो рдЖрдЬ рдХी рд╣рдоाрд░ी рд╕ंрд╕рджीрдп рдк्рд░рдгाрд▓ी рдХी рдЖрдзाрд░рд╢िрд▓ा рдХрд╣ी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ैं। рдЗрдирдоें рдк्рд░рдердо рд╕ंрд╕्рдеा 'рд╡िрджрде' рдеी, рдЬो рдЖрд░्рдпों рдХी рд╕рдмрд╕े рдк्рд░ाрдЪीрдирддрдо рдЬрди-рд╕ंрд╕рдж рдоाрдиी рдЬाрддी рд╣ै। рдЛрдЧ्рд╡ेрдж рдоें рд╡िрджрде рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рд╕ैрди्рдп рдиिрд░्рдгрдпों рдХे рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рдХेंрдж्рд░ рдХे рд░ूрдк рдоें рд╣ुрдЖ рд╣ै। рдЗрд╕рдХी рд╕рдмрд╕े рдмреЬी рд╡िрд╢ेрд╖рддा рдЗрд╕рдХी рд╕рдоाрд╡ेрд╢िрддा рдеी; рдЗрд╕рдоें рд╡ृрдж्рдзों, рдпुрд╡ाрдУं рдФрд░ рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХी рд╕рдХ्рд░िрдп рднाрдЧीрджाрд░ी рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдеी। рдЛрдЧ्рд╡ेрдж рдоें рдк्рд░рдпुрдХ्рдд 'рдпोрд╖ा' рдФрд░ 'рд╕рднрд░ी' рд╢рдм्рдж рдпрд╣ рдк्рд░рдоाрдгिрдд рдХрд░рддे рд╣ैं рдХि рдк्рд░ाрдЪीрди рднाрд░рдд рдоें рдиाрд░ी рдХो рд░ाрдЬрдиैрддिрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рдеे। рджूрд╕рд░ी рд╕ंрд╕्рдеा 'рд╕рднा' рдеी, рдЬो рд╕рдоाрдЬ рдХे рдХुрд▓ीрди рдФрд░ рд╡िрдж्рд╡ाрди рд╕рджрд╕्рдпों рдХा рд╕рдоूрд╣ рдеी। рдЗрд╕े рдЖрдЬ рдХी 'рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा' рдХे рдкूрд░्рд╡рдЬ рдХे рд░ूрдк рдоें рджेрдЦा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдпрд╣ рди рдХेрд╡рд▓ рдкрд░ाрдорд░्рд╢рджाрдд्рд░ी рд╕ंрд╕्рдеा рдеी, рдмрд▓्рдХि рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпिрдХ рд╢рдХ्рддि рднी рдЗрд╕ी рдоें рдиिрд╣िрдд рдеी। рдЕрдерд░्рд╡рд╡ेрдж рдоें рдЗрд╕े 'рдирд░िрд╖्рдаा' рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै—рдРрд╕ी рд╕ंрд╕्рдеा рдЬिрд╕рдХा рдиिрд░्рдгрдп рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рд╕рд╣рдорддि рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ो рдФрд░ рдЬिрд╕े рдХोрдИ рдЕрдХेрд▓ा рд╡्рдпрдХ्рддि рдЪुрдиौрддी рди рджे рд╕рдХे। рддीрд╕рд░ी рдФрд░ рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ंрд╕्рдеा 'рд╕рдоिрддि' рдеी, рдЬो рд╕ंрдкूрд░्рдг рдЬрдирддा рдХा рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдд्рд╡ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рд╕ंрдк्рд░рднु рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕рднा рдеी। рд╕рдоिрддि рдХा рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рдХाрд░्рдп рд░ाрдЬा рдХा рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдХрд░рдиा рдФрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдиीрддिрдпों рдкрд░ рдЪрд░्рдЪा рдХрд░рдиा рдеा। рдпрджि рд░ाрдЬा рд╕рдоिрддि рдХी рдЕрдкेрдХ्рд╖ाрдУं рдкрд░ рдЦрд░ा рдирд╣ीं рдЙрддрд░рддा рдеा, рддो рд╕рдоिрддि рдЙрд╕े рдкрджрдЪ्рдпुрдд рдХрд░рдиे рдХी рдкूрд░्рдг рд╕ाрдорд░्рде्рдп рд░рдЦрддी рдеी। рдЛрдЧ्рд╡ेрдж рдоें рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдХी рдЧрдИ рд╣ै рдХि "рд░ाрдЬा рдФрд░ рд╕рдоिрддि рдХे рд╡िрдЪाрд░ рдПрдХ рд╣ों", рдЬो рд╡рд░्рддрдоाрди 'рдХाрд░्рдпрдкाрд▓िрдХा' рдФрд░ 'рд╡िрдзाрдпिрдХा' рдХे рдордз्рдп рд╕рдорди्рд╡рдп рдХा рдк्рд░ाрдЪीрдирддрдо рдЖрджрд░्рд╢ рд╣ै।
​рд╡ैрджिрдХ рдЧрдгрддंрдд्рд░ों рдоें рд░ाрдЬा рдХा рдкрдж рд╡ंрд╢ाрдиुрдЧрдд рдЕрдзिрдХाрд░ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ 'рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрд╡िрджा' (Social Contract) рдХा рдкрд░िрдгाрдо рдеा। рдЕрдерд░्рд╡рд╡ेрдж рдХा рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рд╕ूрдХ्рдд рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рд░ाрдЬा рдХी рд╡ैрдзाрдиिрдХрддा рдХा рдПрдХрдоाрдд्рд░ рд╕्рд░ोрдд рдЬрди-рд╕рдорд░्рдерди рдеा। рдоंрдд्рд░ рдЙрдж्рдШोрд╖ рдХрд░рддा рд╣ै рдХि "рдЬрдирддा рддुрдЭे рд░ाрдЬ्рдп рдХे рд▓िрдП рдЪुрдиे рдФрд░ рдкाँрдЪों рджिрд╢ाрдУं рдХे рд▓ोрдЧ рддुрдЭे рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░ें।" рдпрд╣ाँ 'рд╡ृрдгрддां' (рдЪुрдиाрд╡) рд╢рдм्рдж рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рднाрд░рдд рдоें рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣реЫाрд░ों рд╡рд░्рд╖ рдкुрд░ाрдиी рд╣ै। рдпрд╣ рдЖрдЬ рдХे 'рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдЖрдпोрдЧ' рдФрд░ рд╡рдпрд╕्рдХ рдорддाрдзिрдХाрд░ рдХी рд╡ैрдзाрдиिрдХ рд╢рдХ्рддिрдпों рдХा рдк्рд░ाрдЪीрди рдмीрдЬ рд╣ै। рдЬिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдк्рд░ाрдЪीрди рдХाрд▓ рдоें рдЬрдирддा рд░ाрдЬा рдХा рд╡рд░рдг рдХрд░рддी рдеी, рдЖрдЬ рднाрд░рдд рдХा рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдиाрдЧрд░िрдХ рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 326 рдХे рддрд╣рдд рдЕрдкрдиी рд╕рд░рдХाрд░ рдЪुрдирдХрд░ 'рдЧрдг' рдХी рд╢рдХ्рддि рдХो рдк्рд░рдоाрдгिрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде рд╣ी, рдк्рд░ाрдЪीрди рднाрд░рддीрдп рдЧрдгрддंрдд्рд░ рдоें рд░ाрдЬा рдХाрдиूрди рд╕े рдКрдкрд░ рдирд╣ीं рдеा। рд╢рддрдкрде рдм्рд░ाрд╣्рдордг рдоें рд╡рд░्рдгिрдд 'рдзрд░्рдорджंрдб' рдХा рд╕िрдж्рдзांрдд рдЖрдЬ рдХे рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 14 (рд╡िрдзि рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рд╕рдоाрдирддा) рдХा рд╡ैрдзाрдиिрдХ рдкूрд░्рд╡рдЬ рд╣ै। рд░ाрдЬ्рдпाрднिрд╖ेрдХ рдХे рд╕рдордп рд░ाрдЬा рдХो "рдзрд░्рдорджрдг्рдб्рдпोрд╜рд╕ि" рдХрд╣рдХрд░ рдпрд╣ рд╕्рдорд░рдг рдХрд░ाрдпा рдЬाрддा рдеा рдХि рд╡рд╣ рднी рд╡िрдзि рдХे рдЕрдзीрди рд╣ै। рдЖрдЬ рдХे рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рднाрд░рдд рдоें 'рд╕ंрд╡िрдзाрди' рд╣ी рд╡рд╣ рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рдзрд░्рдорджंрдб рд╣ै, рдЬिрд╕рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рдкрджाрдзिрдХाрд░ी рднी рдирддрдорд╕्рддрдХ рд╣ैं। рд╕ंрд╕рджीрдп рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рд╡िрдЪाрд░-рд╡िрдорд░्рд╢ рдХी рдкрд░ाрдХाрд╖्рдаा рдЛрдЧ्рд╡ेрдж рдХे 'рд╕ंрдЬ्рдЮाрди рд╕ूрдХ्рдд' рдоें рджिрдЦाрдИ рджेрддी рд╣ै, рдЬрд╣ाँ рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рдЪेрддрдиा рдХा рдЖрд╣्рд╡ाрди рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдХि "рд╣рдоाрд░ी рдоंрдд्рд░рдгा рд╕рдоाрди рд╣ो, рд╣рдоाрд░ी рд╕ंрд╕рдж рд╕рдоाрди рд╣ो, рдФрд░ рд╣рдоाрд░े рд╡िрдЪाрд░ рд╡ рдЪेрддрдиा рдоें рдПрдХрддा рд╣ो।" рдпрд╣ рдоंрдд्рд░ рдЖрдЬ рдХे 'рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा' рдФрд░ рд╕ंрд╕рджीрдп рд╡ाрдж-рд╡िрд╡ाрдж рдХा рдоूрд▓ рдЖрдзाрд░ рд╣ै। рдЙрдд्рддрд░-рд╡ैрджिрдХ рдХाрд▓ рдоें рдмрд╣ुрдордд рдХे рдиिрд░्рдгрдп рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рдЕрдзिрдХ рддрдХрдиीрдХी рд╣ो рдЧрдИ, рдЬрд╣ाँ 'рд╢рд▓ाрдХा' (Voting Sticks) рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдорддрджाрди рдХी рдкрдж्рдзрддि рдХा рд╡िрдХाрд╕ рд╣ुрдЖ। рдпрджि рдХिрд╕ी рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ рдкрд░ рд╕рд╣рдорддि рдирд╣ीं рдмрдирддी рдеी, рддो рдЧुрдк्рдд рдорддрджाрди рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдиिрд░्рдгрдп рд▓िрдпा рдЬाрддा рдеा।
​рдпрд╣ी рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рдЪेрддрдиा рдорд╣ाрдЬрдирдкрдж рдХाрд▓ рдоें рдкрд░ाрдХाрд╖्рдаा рдкрд░ рдкрд╣ुँрдЪी, рдЬрд╣ाँ рд╡ैрд╢ाрд▓ी рдХे рд▓िрдЪ्рдЫрд╡ी рдФрд░ рдХрдкिрд▓рд╡рд╕्рддु рдХे рд╢ाрдХ्рдп рдЬैрд╕े рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рдЧрдгрд░ाрдЬ्рдпों рдХा рдЙрджрдп рд╣ुрдЖ। рд▓िрдЪ्рдЫрд╡िрдпों рдХी рд╢ाрд╕рди рдкрдж्рдзрддि рдЗрддрдиी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рдеी рдХि рдЙрд╕े рдЖрдзुрдиिрдХ рд╕ंрдШीрдп рдвांрдЪे рдХा рдкूрд░्рд╡рдЬ рдоाрдиा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЙрдирдХी рди्рдпाрдп рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें 'рд╕рдк्рддрдХुрд▓рдХ' (рд╕ाрдд рд╕्рддрд░ों рдХे рди्рдпाрдпाрд▓рдп) рдХा рд╣ोрдиा рдЖрдЬ рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рди्рдпाрдпрдкाрд▓िрдХा рдФрд░ 'рдиिрд░्рджोрд╖िрддा рдХे рд╕िрдж्рдзांрдд' рдХा рдк्рд░ाрдЪीрдирддрдо рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ै। рд▓िрдЪ्рдЫрд╡िрдпों рдХे рдпрд╣ाँ 7,707 рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рдк्рд░рддिрдиिрдзि рдеे, рдЬो рдПрдХ рд╡िрд╢ाрд▓ рд╕ंрд╕рдж рдпा 'рд╕ंрд╕्рдеाрдЧाрд░' рдоें рдмैрдардХрд░ рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рдиिрд░्рдгрдп рд▓ेрддे рдеे। рдмौрдж्рдз рдЧ्рд░ंрдеों рдоें рд╡рд░्рдгрди рд╣ै рдХि рднрдЧрд╡ाрди рдмुрдж्рдз рдиे рдЕрдкрдиे 'рднिрдХ्рд╖ु рд╕ंрдШ' рдХे рдиिрдпрдо рдЗрди्рд╣ीं рдЧрдгрддंрдд्рд░ीрдп рд╕िрдж्рдзांрддों рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рдХिрдП рдеे। рднिрдХ्рд╖ु рд╕ंрдШ рдоें рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ рдХो 'рдирдд्рддि' рдХрд╣ा рдЬाрддा рдеा, рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдкाрд░िрдд рд╣ोрдиे рдХे рд▓िрдП 'рдЧрдгрдкूрд░्рддि' (Quorum) рдХा рд╣ोрдиा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдеा। рдпрджि рдХोрдИ рд╡िрд╡ाрдж рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддा, рддो 'рд╢рд▓ाрдХा-рдЧ्рд░ाрд╣рдХ' рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдорддों рдХी рдЧрдгрдиा рдХी рдЬाрддी рдеी। рдпрд╣ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдЖрдзुрдиिрдХ рд╕ंрд╕рджीрдп рдиिрдпрдоाрд╡рд▓ी рдХे рд╣ूрдмрд╣ू рд╕рдоाрди рд╣ै, рдЬрд╣ाँ 'рдХोрд░рдо' рдФрд░ 'рд╡िрдк' (Whip) рдЬैрд╕ी рдЕрд╡рдзाрд░рдгाрдПं рдХाрд░्рдп рдХрд░рддी рд╣ैं।
​рд╡рд░्рддрдоाрди рднाрд░рддीрдп рдЧрдгрддंрдд्рд░ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдЕрдиेрдХ рд░ूрдкों рдоें рдЗрд╕ी рд╡ैрджिрдХ рдФрд░ рдорд╣ाрдЬрдирдкрдж рдХाрд▓ीрди рдЧрдгрддंрдд्рд░ рдХा рдкрд░िрд╖्рдХृрдд рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк рд╣ै। рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 75(3) рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рдХाрд░्рдпрдкाрд▓िрдХा рдХी 'рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी' рдХा рд╕िрдж्рдзांрдд рд╡ैрджिрдХ рд╕рдоिрддि рдХे рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рдиिрд░्рдгрдпों рдХा рд╣ी рд╡िрдХрд╕िрдд рд░ूрдк рд╣ै। рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░, рд╕рдд्рддा рдХा рд╡िрдХेंрдж्рд░ीрдХрд░рдг рдФрд░ 'рдЧ्рд░ाрдордгी' рдХी рд╕्рд╡ाрдпрдд्рддрддा рдЖрдЬ рдХे 'рдкंрдЪाрдпрддी рд░ाрдЬ' (73рд╡ाँ рдФрд░ 74рд╡ाँ рд╕ंрд╢ोрдзрди) рдХे рд░ूрдк рдоें рдЬीрд╡ंрдд рд╣ै। рдк्рд░ाрдЪीрди рдЧ्рд░ंрдеों рдоें рдЙрд▓्рд▓ेрдЦिрдд 'рдЧ्рд░ाрдо рд╕рднा' рдЖрдЬ рднी рд╣рдоाрд░े рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХी рдЖрдзाрд░рднूрдд рдЗрдХाрдИ рд╣ै। рдЬрд╣ाँ рдпूрдиाрди рдХे рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдоें рджाрд╕ рдФрд░ рдорд╣िрд▓ाрдПं рдЕрдзिрдХाрд░ों рд╕े рд╡ंрдЪिрдд рдеे, рд╡рд╣ीं рднाрд░рддीрдп рд╡ैрджिрдХ рдЧрдгрддंрдд्рд░ рдХрд╣ीं рдЕрдзिрдХ рд╕рдоाрд╡ेрд╢ी рдФрд░ рдиैрддिрдХ рдеा। рдпрд╣ाँ рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХा рдЖрдзाрд░ рдХेрд╡рд▓ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि 'рдзрд░्рдо' (рдХрд░्рддрд╡्рдп рдФрд░ рдиैрддिрдХрддा) рдеा। рдХौрдЯिрд▓्рдп рдиे рдЕрдкрдиे рдЕрд░्рдерд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдоें рдЙрди 'рд░ाрдЬрд╢рдм्рджोрдкрдЬीрд╡ी рд╕ंрдШों' рдХी рдк्рд░рд╢ंрд╕ा рдХी рд╣ै рдЬрд╣ाँ рд╢рдХ्рддि рдХिрд╕ी рдПрдХ рд╡्рдпрдХ्рддि рдоें рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рд╕рдоूрд╣ рдоें рд╕рдоाрд╣िрдд рдеी। рдорд╣ाрднाрд░рдд рдХे рд╢ांрддिрдкрд░्рд╡ рдоें рднीрд╖्рдо рдкिрддाрдорд╣ рдиे рдпुрдзिрд╖्рдаिрд░ рдХो рдЧрдгрд░ाрдЬ्рдпों рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХे рдЬो рд╕ूрдд्рд░ рджिрдП, рд╡े рдЖрдЬ рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ों рдХे рд▓िрдП рднी рдЙрддрдиे рд╣ी рдк्рд░ाрд╕ंрдЧिрдХ рд╣ैं। рднीрд╖्рдо рдиे рдХрд╣ा рдеा рдХि рдЧрдгрд░ाрдЬ्рдпों рдХी рд╕рдмрд╕े рдмреЬी рд╢рдХ्рддि рдЙрдирдХी рдПрдХрддा рдФрд░ рдЧुрдк्рдд рдоंрдд्рд░рдгा (Confidentiality) рдоें рд╣ै।
​рдпрджि рд╣рдо рддुрд▓рдиाрдд्рдордХ рд░ूрдк рд╕े рджेрдЦें рддो рдк्рд░ाрдЪीрди 'рд╡िрд╢' рдЖрдЬ рдХी 'рд╕ंрдк्рд░рднु рдЬрдирддा' рд╣ै, рдк्рд░ाрдЪीрди 'рд╕рднा' рдЖрдЬ рдХी 'рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा' рдХे рд╕рдордХрдХ्рд╖ рд╣ै рдФрд░ 'рд╕рдоिрддि' рдЖрдЬ рдХी 'рд▓ोрдХрд╕рднा' рдХा рд╕्рд╡рд░ूрдк рд╣ै। рдЬिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдк्рд░ाрдЪीрди рдХाрд▓ рдоें 'рд╢рд▓ाрдХा' рдкрдж्рдзрддि рд╕े рдорддрджाрди рд╣ोрддा рдеा, рдЖрдЬ рд╣рдо EVM рдпा рдмैрд▓ेрдЯ рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░рддे рд╣ैं। 'рдзрд░्рдорджंрдб' рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рдЖрдЬ 'рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХी рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪрддा' рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддिрдд рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै। рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рджृрд╖्рдЯि рд╕े рджेрдЦा рдЬाрдП рддो рднाрд░рддीрдп рдЧрдгрддंрдд्рд░ рдХी рдпाрдд्рд░ा 'рдЬрди' (рдХрдмीрд▓ा) рд╕े 'рдЬрдирдкрдж' рдФрд░ рдлिрд░ 'рдорд╣ाрдЬрдирдкрдж' рдХी рдУрд░ рдмреЭी, рдЬрд╣ाँ рд╢ाрд╕рди рдХी рдмाрдЧрдбोрд░ рдХрдмीрд▓ाрдИ рдк्рд░рдоुрдЦों рд╕े рд╣рдЯрдХрд░ рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рдкрд░िрд╖рджों рдХे рд╣ाрде рдоें рдЖрдИ। рдЛрдЧ्рд╡ेрдж рдХा "рд╕рдоाрдиो рдорди्рдд्рд░ः" рдЖрдЬ рдХे 'рд╕рдоाрди рдиाрдЧрд░िрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ों' рдХा рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЖрдзाрд░ рд╣ै। рдпрд╣ рд╕िрдж्рдз рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рднाрд░рддीрдп рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рдЪेрддрдиा рдХेрд╡рд▓ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдд्рдордХ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕ंрд╡ेрджрдиाрдд्рдордХ рдФрд░ рджाрд░्рд╢рдиिрдХ рднी рд╣ै। рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖рддः, рдпрд╣ рдкूрд░्рдг рдЕрдХाрджрдоिрдХ рдиिрд╖्рдаा рдХे рд╕ाрде рдк्рд░рдоाрдгिрдд рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рднाрд░рдд рдХा рд╡рд░्рддрдоाрди рдЧрдгрддंрдд्рд░ рдХोрдИ рдкрд╢्рдЪिрдоी рдЖрдпाрдд рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЕрдкрдиी рдк्рд░ाрдЪीрди рдЬреЬों рд╕े рдкुрдиः рдкрд▓्рд▓рд╡िрдд рд╣ुрдЖ рдПрдХ рдЕрдХ्рд╖рдп рд╡рдЯрд╡ृрдХ्рд╖ рд╣ै। рд╣реЫाрд░ों рд╡рд░्рд╖ों рдкूрд░्рд╡ рдЛрд╖िрдпों рдиे рдЬो "рд╕ंрдЧрдЪ्рдЫрдз्рд╡ं" (рд╕ाрде рдЪрд▓ें) рдХा рдоंрдд्рд░ рджिрдпा рдеा, рд╡рд╣ी рдЖрдЬ рд╣рдоाрд░े рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХी рдПрдХрддा рдХा рд╕ंрдмрд▓ рд╣ै। рднाрд░рдд рдХेрд╡рд▓ рднौрдЧोрд▓िрдХ рд░ूрдк рд╕े рд╣ी рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╡ैрдЪाрд░िрдХ рдФрд░ рд╡िрдзिрдХ рд░ूрдк рд╕े рднी 'рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХी рдЬрдирдиी' (Mother of Democracy) рд╣ै। рдЖрдзुрдиिрдХ рдЧрдгрддंрдд्рд░ рдХी рд╕рдлрд▓рддा рдХे рд▓िрдП рд╣рдоें рдкुрдиः рдЙрди्рд╣ीं рд╡ैрджिрдХ рдоूрд▓्рдпों рдХी рдУрд░ рд▓ौрдЯрдиा рд╣ोрдЧा рдЬрд╣ाँ рд╕рдд्рддा рдХा рдЕрд░्рде рдЙрдкрднोрдЧ рдирд╣ीं, рдЕрдкिрддु рд▓ोрдХ-рдХрд▓्рдпाрдг рд╣ेрддु 'рдХрд░्рддрд╡्рдп' рдХा рдкाрд▓рди рд╣ै।

рдоंрдЧрд▓рд╡ाрд░, 23 рджिрд╕ंрдмрд░ 2025

рд╕рдордп

 рдЭрд░рддी рд░ेрдд рдЙрдо्рд░ рдХा рдкाрдиी

рдФрд░ рд╕рдордп рдХी рдЪाрд▓ рдкुрд░ाрдиी

рдЖँрдЦों рдоें рд╕рдкрдиों рдХे рдоोрддी 

рд░рд╣ рди рдЬाрдП рдЖрд╕ рдкुрд░ाрдиी 


рдЬोрдб़ рд▓िрдпे рдЬो рд╕ोрдиे рдЬैрд╕े 

рдЕрдиुрднрд╡ рдХी рдоिрдЯ्рдЯी рдХे рдЧोрд▓े 

рдЙрдирдХो рдЧрдв़рдХрд░ рдкाрдд्рд░ рдмрдиे рдпूँ 

рдмрди рдЬाрдП рдПрдХрд╕ाрд░ рдХрд╣ाрдиी 


рдЖँрд╕ू рдФрд░ рджुрдЦों рдХे рд╕ाрд░े 

рдкीрдб़ा рдФрд░ рдердХрди рдХे рддाрдЧे 

рдмुрдирдХрд░ рдЪुрдирдХрд░ рдПрдХрд╕ांрд╕ рдоें 

рдмрд╣ рдЬाрдПं рдмрди рдПрдХ рд░рд╡ाрдиी 


рд╕ुрдмрд╣ рдирдИ рд╣ो, рдЦिрд▓ी рд╣ँрд╕ी рд╣ो 

рдЗрди्рдж्рд░рдзрдиुрд╖ рд╕ी рд╕рдЬी рдЬ़рдоी рд╣ो 

рдорди рдмрдЧिрдпा рднी рд░рд╣े рдорд╣рдХрддी 

рдмрдиे рдЬ़िंрджрдЧी рд╕рд╣рдЬ-рд╕ुрд╣ाрдиी 


рдЬ्рдпों-рдЬ्рдпों рдЭрд░े рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЖрдпु 

рдд्рдпों-рдд्рдпों рдмрд╣े рдк्рд░ेрдо рдХी рд╡ाрдпु 

рдЬрди-рдоाрдирд╕ рдоें рд░рд╣े рд╕ाрджрдЧी 

рдХिрд▓рдХ рдЙрдаे рдлिрд░ рд╕ोрдИ рдЬрд╡ाрдиी।



рд╢рдиिрд╡ाрд░, 25 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2025

рддुрдо рдФрд░़ рдЬीрд╡рди

✨️✨️✨️✨️






рдоैंрдиे рдЬрдм-рдЬрдм рдЬीрд╡рди рджेрдЦा 

рдЙрд╕рдХा рд░ंрдЧ рд╕ुрдирд╣рд░ा рджेрдЦा 

рд╕рдд рд░ंрдЧों рдХो рдЧोрдж рд╕рдоेрдЯे 

рдоैंрдиे рддुрдо рдоें рдШुрд▓рддे рджेрдЦा 


рдЬीрд╡рди рдХी рдорд╣рдХी рд╕ी рдмрдЧिрдпा 

рд╕рдкрдиों рд╕ी рд╕ुंрджрд░ рд╕ी рдЫрд╡िрдпाँ  

рдоैंрдиे рдЬрдм-рдЬрдм рдЧुрдиीं рд╣ृрджрдп рдоें 

рд░ूрдк рд░ुрдкрд╣рд▓ा рддुрдо рд╕ा рджेрдЦा 


рдЖрдХाрд╢ी рдЪांрджी рд╕ी рдмाрд░िрд╢ 

рдЬीрд╡рди рдХो рдЬीрдиे рдХी рдЦ्рд╡ाрд╣िрд╢ 

рд╕рдкрдиों рдХो рдЬो рдк्рд░ाрдг рджे рд╕рдХें 

рдЗрдЪ्рдЫाрдУं рдХो рддुрдо рдоें рджेрдЦा 


рдЕрдЧ्рдиि рдХी рдЬ्рд╡ाрд▓ा рд╕ी рдЪंрдЪрд▓ 

рдЧंрдЧा рдХी рдзाрд░ा рд╕ी рдиिрд░्рдорд▓ 

рд░ाрдо рдк्рд░ाрдг рд╣ो рдЬрд╣ाँ рд░рдоे рд╣ों 

 рдЕंрддрд╕्рддрд▓ рд╡рд╣ рддुрдордоें рджेрдЦा 


рдЕрдиुрднрд╡ рдХे рдкрди्рдиों рдоें рддोрд▓े 

рд╢рдм्рджों рдХे рд╡ो рдХिрддрдиे рдЬोрдб़े 

рдЬो рдоुрдЭрдХो рдЖрд╢ीрд╖ рд╣ुрдП рд╣ैं 

рдЙрди рдоंрдд्рд░ों рдоें рддुрдордХो рджेрдЦा 


рдЬीрд╡рди рдЕрдиुрднрд╡ рдФрд░ рд╕्рд╡рдк्рдиों рдХा 

рдПрдХ рдЕрдиोрдЦा рд░ंрдЧрд╕्рдерд▓ рд╣ै 

рдкрд░ рдЗрд╕ рд░ंрдЧрд╕्рдерд▓ рдоें рдоैंрдиे 

рдХрднी рди рд╣ाрд░ा рдЬीрд╡рдЯ рджेрдЦा 


рдЫोрдЯे рд╕े рдЬीрд╡рди рдоें рдЕрдм рддрдХ

рджेрдЦ рд▓िрдпा рд╣ै рдЙрд▓рдЯ-рдкрд▓рдЯ рд╕рдм 

рд▓ेрдХिрди рдкुрдг्рдп рдоूрд░्рддि рдХो рджेрдЦा 

рддो рдмрд╕ рдХुрдЫ-рдХुрдЫ рддुрдо-рд╕ा рджेрдЦा✨️✨️